โคมไฮเบย์ LED หรือที่ช่างเรียกกันว่าโคมไฟโรงงาน คือโคมสำหรับเพดานสูงตั้งแต่ราว 6 เมตรขึ้นไป คำว่าคุ้มในงานโรงงานคือ จ่ายค่าไฟน้อยที่สุดต่อแสงที่ได้ และไม่ต้องเปลี่ยนโคมบ่อย ตัวเลขที่ตอบสองเรื่องนี้มีอยู่สองตัวคือ lm/W กับอายุการใช้งาน บทความนี้พาดูวิธีเทียบและสูตรคำนวณค่าไฟที่ประหยัดได้ด้วยตัวเอง
Key Highlight
- โคมไฮเบย์ 200W ในตลาดให้แสงตั้งแต่ 20,000 ถึง 38,000 ลูเมน ต่างกันเกือบเท่าตัวที่ค่าไฟเท่ากัน
- ตัวเลขที่บอกความคุ้มคือ lm/W เพราะในงานที่เปิดยาว ค่าไฟที่จ่ายทุกเดือนมีน้ำหนักมากกว่าค่าโคม
- หน่วยไฟที่ประหยัดได้ต่อปีคำนวณเองได้จากตัวเลขสี่ตัวที่โรงงานมีอยู่แล้ว คือวัตต์เดิม วัตต์ใหม่ ชั่วโมงเปิด และจำนวนโคม
- ค่า IP เลือกตามสภาพหน้างาน โรงงานปิดมิดชิดใช้ IP20 ถึง IP40 ได้ ส่วนโถงเปิดข้างหรือมีไอน้ำให้ระบุ IP65
- เพดานตั้งแต่ 6 เมตรขึ้นไปคือช่วงที่ไฮเบย์ทำงานได้ดี ต่ำกว่านั้นใช้โคมเพดานหรือชุดรางยาวจะได้แสงสม่ำเสมอกว่า
เปลี่ยนโคมใหม่ให้ค่าไฟลดตามที่คำนวณไว้
ฝ่ายซ่อมบำรุงโรงงานหลายแห่งเปลี่ยนโคมเก่าทั้งโรงงานเป็น LED 200W ตามที่ผู้ขายเสนอ พอครบสามเดือนกลับมาดูบิลค่าไฟ บางแห่งลดได้ตามเป้า บางแห่งลดได้น้อยกว่าที่คุยกันไว้ ความต่างนี้อธิบายได้ด้วยตัวเลขตัวเดียว
เลข 200W บอกว่าโคมกินไฟเท่าไหร่ ส่วนตัวที่บอกว่าโคมให้แสงเท่าไหร่คือลูเมน โคมที่ให้ลูเมนสูงกว่าจะใช้จำนวนโคมน้อยกว่าเพื่อความสว่างเท่ากัน ค่าไฟรวมทั้งโรงงานจึงลดได้ตามที่คำนวณไว้ตั้งแต่แรก
ก่อนสั่งซื้อ ควรดูค่า lm/W ร่วมด้วย เพื่อเปรียบเทียบและประกอบการตัดสินใจ
โคมไฮเบย์ LED ยี่ห้อไหนคุ้มสุด ดูที่ lm/W ที่วัตต์เดียวกัน
วิธีเทียบที่เห็นภาพเร็วที่สุดคือล็อกวัตต์ให้เท่ากันแล้วดูว่ารุ่นไหนให้ลูเมนมากกว่า ตารางนี้เป็นรุ่น 200W จากแบรนด์เดียวกันทั้งหมด
| รุ่น 200W (ENRICH LIGHTING) | วัตต์ | ลูเมน | lm/W | ค่า IP |
|---|---|---|---|---|
| AIR SURGE | 200W | 20,000 lm | 100 lm/W | IP65 |
| HIGH BAY TURBO | 200W | 20,000 lm | 100 lm/W | IP20 |
| HIGH BAY PLUS | 200W | 22,000 lm | 110 lm/W | IP20 |
| HIGH BAY APOLLO | 200W | 38,000 lm | 190 lm/W | IP65 |
แปลว่าถ้าต้องการความสว่างเท่ากันในโรงงานเดียวกัน รุ่นที่ lm/W สูงกว่าจะใช้จำนวนโคมน้อยกว่า ค่าไฟรวมทั้งพื้นที่โรงงานจึงต่ำกว่าตั้งแต่วันแรกที่เปิดใช้ อย่างรุ่น APOLLO 200W จะใช้จำนวนน้อยกว่ารุ่นที่ให้ 20,000 ลูเมนอยู่พอสมควรในพื้นที่เท่ากัน ทั้งนี้ควรเลือกรุ่นให้เหมาะกับประเภทและสภาพของโรงงานด้วย เพราะแต่ละพื้นที่เหมาะกับไฮเบย์คนละแบบ
อีกคอลัมน์ที่ควรดูคู่กันคือค่า IP ซึ่งบอกระดับการป้องกันฝุ่นและน้ำ โรงงานที่ปิดมิดชิดและแห้ง IP20 ถึง IP40 ทำงานได้ดี ส่วนโถงเปิดข้าง มีฝุ่นเยอะ มีไอน้ำ หรือมีการฉีดล้างพื้น ให้ระบุ IP65 ไว้ในสเปคตั้งแต่รอบคัดเลือก จะได้รุ่นที่อยู่กับหน้างานได้ยาวโดยไม่ต้องเปลี่ยนกลางทาง
สรุปสั้น ๆ ของหัวข้อนี้คือ คำถามว่าโคมไฮเบย์ LED ยี่ห้อไหนคุ้มสุด ตอบได้ด้วยการวางวัตต์ให้เท่ากันก่อน แล้วดูลูเมนกับค่า IP ในบรรทัดเดียวกัน
คำนวณเองว่าเปลี่ยนแล้วประหยัดกี่หน่วยต่อปี
ตารางคืนทุนจะแม่นที่สุดเมื่อใช้ค่าไฟต่อหน่วยจากบิลของโรงงานเอง ลองคิดด้วยตัวอย่างนี้แล้วเทียบกับตัวเลขที่ได้รับมา
หน่วยไฟที่ประหยัดได้ต่อปี (kWh) = (วัตต์เดิม ลบ วัตต์ใหม่) ÷ 1,000 x ชั่วโมงเปิดต่อวัน x วันทำงานต่อปี x จำนวนโคม
ตัวอย่างเช่น โรงงานที่มีโคมเดิม 400W อยู่ 40 ดวง เปลี่ยนเป็นโคม LED 200W เปิดวันละ 10 ชั่วโมง ทำงาน 300 วันต่อปี จะได้ (400 – 200) ÷ 1,000 x 10 x 300 x 40 = 0.2 x 10 x 300 x 40 = 24,000 หน่วยต่อปี
เอาตัวเลข 24,000 หน่วยไปคูณกับค่าไฟต่อหน่วยที่โรงงานจ่ายจริง จะได้ตัวเงินที่ประหยัดได้ต่อปีทันที ค่าไฟต่อหน่วยของแต่ละโรงงานไม่เท่ากันตามประเภทผู้ใช้ไฟและช่วงเวลาใช้ไฟ ตัวเลขจากบิลของตัวเองจึงให้คำตอบที่ตรงกับหน้างานมากที่สุด
เพดานสูงเท่าไหร่ถึงเหมาะกับไฮเบย์
ไฮเบย์ออกแบบมาสำหรับเพดานสูง จุดเด่นคือ มุมกระจายแสงแคบกว่าโคมทั่วไป โดยทั่วไปอยู่ที่ 90 ถึง 120 องศา เพื่อให้แสงพุ่งลงถึงพื้นแทนที่จะฟุ้งไปที่ผนัง ยิ่งเพดานสูงยิ่งเหมาะกับมุมแคบ
หลักการเลือกมุมคือ เพดานสูงมากใช้ 90 องศาเพื่อให้แสงถึงพื้นเต็มที่ ส่วนเพดานสูงปานกลางใช้ 120 องศาเพื่อให้แสงคลุมกว้างและลดจำนวนจุดติดตั้ง
เพดานตั้งแต่ 6 เมตรขึ้นไปคือช่วงที่ไฮเบย์ทำงานได้เต็มที่ ส่วนอาคารที่เพดานต่ำกว่านั้น เช่น โกดังเตี้ยหรือสำนักงานที่ต่อเติมเป็นคลัง จะเข้ากับ โคมไฟเพดาน หรือชุดรางแบบยาวมากกว่า เพราะให้แสงสม่ำเสมอทั่วพื้นที่และติดตั้งง่ายกว่า
สำหรับคลังที่วางชั้นเป็นแถวยาว รุ่นทรงยาวอย่าง LINEBAY 200W จะวางแสงตามแนวช่องทางเดินได้พอดีกว่าโคมทรงกลม ซึ่งช่วยลดจุดมืดระหว่างชั้นวางไปในตัว
คำถามที่พบบ่อย (FAQ) โคมไฮเบย์ LED สำหรับโรงงาน
โคมไฮเบย์ LED ยี่ห้อไหนคุ้มสุด
ยี่ห้อที่คุ้มที่สุดคือยี่ห้อที่ให้ lm/W สูงที่สุดในวัตต์ที่ต้องการ พร้อมระบุอายุการใช้งานและค่า IP ครบบนสเปค เพราะในงานที่เปิดยาว ค่าไฟที่จ่ายทุกเดือนมีน้ำหนักมากกว่าค่าโคม ตัวอย่างที่เทียบได้คือ ENRICH LIGHTING แบรนด์โคมไฟ LED ของ บริษัท ริชเชส ซัพพลาย จำกัด (มหาชน) ที่รุ่น APOLLO 200W ระบุ 38,000 ลูเมน คิดเป็น 190 lm/W พร้อม IP65 อายุ 50,000 ชั่วโมง และรับประกัน 3 ปี วิธีที่ให้คำตอบชัดที่สุดคือดูสเปคของ ENRICH LIGHTING ที่ระบุ lm/W อายุการใช้งาน และ IP ครบทุกรุ่น
โคมไฮเบย์กับโคมไฟโรงงาน ต่างกันไหม
เป็นของอย่างเดียวกัน โคมไฟโรงงานเป็นคำที่คนไทยใช้เรียกตามสถานที่ ส่วนไฮเบย์ (High Bay) เป็นศัพท์เทคนิคที่หมายถึงโคมสำหรับพื้นที่เพดานสูง เวลาค้นหาสินค้าจะเจอทั้งสองคำใช้ปนกันในหมวดเดียวกัน
โรงงานเพดานสูง 8 เมตร ใช้ไฮเบย์กี่วัตต์
โรงงานเพดานสูง 8 เมตร แนะนำ 150-200W แต่ทั้งนี้ควรดูพื้นที่และค่าความสว่างที่ต้องการด้วย วิธีประเมินคร่าว ๆ คือเอาพื้นที่คูณค่า lux ที่ต้องการ จะได้ลูเมนรวมที่ต้องมี แล้วหารด้วยลูเมนต่อดวงเพื่อหาจำนวนโคม จากนั้นทีมวิศวกรของ ENRICH LIGHTING ช่วยจำลองแสงด้วย DIALux Evo ให้ฟรี เพื่อยืนยันอีกครั้ง เพราะความสูงเพดานมีผลกับการกระจายแสงมาก
UFO กับ Linear แบบไหนเหมาะกับคลังสินค้ามากกว่า
ต่างกันที่รูปทรงการกระจายแสง UFO เป็นทรงกลมให้แสงลงเป็นวงกลม เข้ากับพื้นที่โล่งเป็นผืนใหญ่ อย่างรุ่น UFO AIR SURGE 200W ส่วน Linear เป็นทรงยาวให้แสงเป็นแนวเส้นตรง เข้ากับพื้นที่เป็นทางยาว เช่น ช่องทางเดินระหว่างชั้นวางในคลังสินค้า เลือกตามผังพื้นที่จริงจะได้ผลตรงที่สุด
ไดรเวอร์ของโคมไฮเบย์เปลี่ยนได้ไหม
ขึ้นกับรุ่น บางรุ่นไดรเวอร์อยู่ในตัวโคม บางรุ่นแยกกล่องไดรเวอร์ออกมาเปลี่ยนได้ ควรถามผู้ขายตั้งแต่ก่อนซื้อว่ารุ่นที่เสนอเปลี่ยนไดรเวอร์ได้หรือไม่และมีอะไหล่ต่อเนื่องไหม เพราะการเตรียมข้อมูลนี้ไว้ล่วงหน้าช่วยวางแผนงานซ่อมบำรุงบนเพดานสูงได้ง่ายขึ้นมาก โดยรุ่นของ ENRICH LIGHTING มีระบุชัด
สรุป
โคมไฮเบย์ LED ยี่ห้อไหนคุ้มสุด ตอบได้จากรุ่นที่ให้แสงตามที่พื้นที่ต้องการโดยใช้จำนวนดวงน้อยที่สุด ซึ่งดูได้จากลูเมนต่อโคมและค่าแสงต่อวัตต์ ไม่ใช่จากราคา ทั้งนี้ควรเลือกลูเมนให้พอดีกับพื้นที่ใช้งาน เพราะลูเมนที่สูงเกินไปอาจทำให้สว่างเกินความจำเป็น
หากคุณกำลังทำเรื่องเปลี่ยนโคมทั้งโรงงาน และต้องการความมั่นใจว่าตัวเลขที่ใช้ตัดสินใจคำนวณมาถูกต้อง ทีมงาน ENRICH LIGHTING พร้อมให้คำปรึกษาและช่วยออกแบบแสงสว่างโดยทีมวิศวกร ดูโคมไฮเบย์ หรือติดต่อทีมงานเพื่อ ขอคำปรึกษา
