โคมไฮเบย์ LED ยี่ห้อไหนคุ้มสุด คำนวณจากพื้นที่กับความสูงเพดาน

โคมไฮเบย์โรงงานใช้กี่วัตต์-กี่โคม-คำนวณจากพื้นที่และเพดาน-banner

โรงงานควรใช้โคมไฮเบย์กี่วัตต์ กี่โคม คิดได้จากตัวเลข 3 ตัว คือพื้นที่ ค่าลักซ์ที่งานในอาคารต้องใช้ และความสูงเพดาน ซึ่งเป็นปัจจัยที่จะบอกว่าควรใช้ลูเมนต่อโคมเท่าไหร่ แล้วค่อยอ่านวัตต์จากใบสเปค ส่วนพื้นที่กับค่าลักซ์บอกจำนวนโคม ตัวอย่างเช่น อาคาร 1,200 ตารางเมตร เพดานสูง 10 เมตร ต้องการ 300 ลักซ์ ถ้าใช้ HIGH BAY APOLLO 200W ที่ให้ 38,000 ลูเมน จะใช้ราว 17 โคมเมื่อคิดด้วยค่าสมมติสำหรับประเมินเบื้องต้น บทความนี้มีสูตรคำนวณ ตารางระยะการติดตั้งโคมไฮเบย์กับลูเมนต่อโคม ตัวอย่างงานหยาบกับงานประกอบละเอียด และวิธีเผื่อค่าบำรุงรักษา

 

สารบัญ

Key Highlight

  • โคมไฮเบย์ในโรงงาน คิดวัตต์ และจำนวนโคมจากพื้นที่ ค่าลักซ์ตามลักษณะงาน และความสูงเพดาน โดยความสูงเพดานกำหนดลูเมนต่อโคม ส่วนพื้นที่กับค่าลักซ์กำหนดจำนวนโคม
  • จำนวนโคมประเมินได้จาก จำนวนโคม = (พื้นที่ x ลักซ์เป้าหมาย) ÷ (ลูเมนต่อโคม x สัมประสิทธิ์การใช้แสง x ค่าบำรุงรักษา) แล้วนำไปคูณวัตต์ต่อโคมเพื่อหาวัตต์รวมทั้งอาคาร
  • ระยะการติดตั้งโคมไฮเบย์ระหว่างโคมอยู่ที่ราว 1.0-1.5 เท่าของความสูงติดตั้ง เพดานยิ่งสูง โคมแต่ละตัวยิ่งต้องให้ลูเมนมากขึ้น เช่น เพดาน 10 เมตร วางโคมห่างกัน 10 เมตร ที่ 200 ลักซ์ ต้องใช้ราว 35,700 ลูเมนต่อโคม
  • ประกาศกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2561 กำหนดค่าเฉลี่ยของคลังสินค้าไว้ที่ 200 ลักซ์ และบริเวณกระบวนการผลิตที่ 300 ลักซ์ อาคาร 1,200 ตารางเมตรหลังเดียวกันจึงใช้ 18 โคมสำหรับงานทั่วไป และ 35 โคมสำหรับงานประกอบละเอียด
  • ความคุ้มเมื่อเทียบว่าโคมไฮเบย์ LED ยี่ห้อไหนคุ้มสุด วัดได้จากจำนวนโคมและวัตต์รวมที่ใช้เพื่อให้ได้ลักซ์ตามเป้า โคมที่ลูเมนต่อวัตต์สูงใช้วัตต์รวมน้อยกว่า และควรเผื่อค่าบำรุงรักษาราว 0.6-0.85 ตามความสะอาดของพื้นที่

 

สูตรประเมินจำนวนโคมไฮเบย์ และวัตต์รวมที่ต้องใช้ทั้งอาคาร

ก่อนติดตั้งระบบไฟ ทีมงานต้องวางแผนก่อนว่าจะใช้โคมไฮเบย์กี่โคม และเลือกกำลังวัตต์เท่าไรให้เหมาะกับพื้นที่ โดยต้องดูทั้งขนาดอาคาร ความสูงเพดาน และลักษณะงานภายใน เพื่อให้ได้แสงสว่างเพียงพอต่อการใช้งาน

จำนวนโคมประเมินได้ด้วยสูตรนี้ (เป็นสูตรการคำนวนเบื้องต้น) 

จำนวนโคม = (พื้นที่ x ลักซ์เป้าหมาย) ÷ (ลูเมนต่อโคม x สัมประสิทธิ์การใช้แสง x ค่าบำรุงรักษา)

จากสูตรการคำนวนข้างต้น การหาลักซ์เป้าหมายต้องดูจากลักษณะงาน การหาลูเมนต่อโคมอ่านจากใบสเปค และสัมประสิทธิ์การใช้แสงคือสัดส่วนของแสงที่ลงถึงพื้นที่ทำงานจริง บทความนี้ใช้ 0.7 เป็นค่าสมมติสำหรับประเมินเบื้องต้น ส่วนค่าบำรุงรักษา (Maintenance Factor) คือตัวเผื่อแสงที่ลดลงเมื่อใช้งานไปนาน ๆ ตัวอย่างในบทความนี้ใช้ 0.8

ส่วนวัตต์ ให้เลือกลูเมนต่อโคมให้เข้ากับความสูงเพดานก่อน แล้วอ่านวัตต์ของรุ่นนั้นจากใบสเปค วัตต์รวมทั้งอาคารคือจำนวนโคม x วัตต์ต่อโคม เช่น 17 โคม x 200 วัตต์ = 3,400 วัตต์

 

การเลือกวัตต์ของโคมไฮเบย์ต้องเลือกตามความสูงเพดาน

โคมไฮเบย์เหมาะกับเพดานสูงราว 6 เมตรขึ้นไป หลักคิดคือ เพดานยิ่งสูง แสงยิ่งแผ่กว้างก่อนจะลงถึงพื้น โคมแต่ละตัวจึงต้องให้ลูเมนมากขึ้น และมุมกระจายแสงควรแคบลงเพื่อรวมแสงลงพื้นที่ทำงาน

ระยะการติดตั้งโคมไฮเบย์ภายในอาคารคิดจากความสูงที่แขวนโคม ระยะห่างระหว่างโคมอยู่ที่ราว 1.0-1.5 เท่าของความสูงติดตั้ง แขวนโคมสูงขึ้นก็วางห่างกันได้มากขึ้น โคม 1 ตัวจึงรับพื้นที่กว้างขึ้น ลูเมนที่ต้องใช้ต่อโคมคิดย้อนจากระยะห่างได้

ลูเมนที่ต้องใช้ต่อโคม = (ระยะห่างโคม x ระยะห่างโคม x ลักซ์เป้าหมาย) ÷ (สัมประสิทธิ์การใช้แสง x ค่าบำรุงรักษา)

ตัวอย่างการแทนค่า เพดานสูง 10 เมตร วางโคมห่างกัน 10 เมตร ต้องการ 200 ลักซ์ จะได้ 10 x 10 x 200 ÷ (0.7 x 0.8) เท่ากับราว 35,700 ลูเมนต่อโคม รุ่นที่ลูเมนถึงคือ HIGH BAY APOLLO 200W ที่ให้ 38,000 ลูเมน ตารางด้านล่างคิดด้วยวิธีและค่าสมมติชุดเดียวกัน โดยวางโคมห่างกันเท่ากับความสูงติดตั้ง

ความสูงติดตั้ง ระยะห่างโคม พื้นที่ต่อโคม ลูเมนที่ต้องใช้ต่อโคม รุ่นที่ลูเมนถึง
6 ม. 6 ม. 36 ตร.ม. ราว 12,900 lm HIGH BAY APOLLO 100W (19,000 lm)
8 ม. 8 ม. 64 ตร.ม. ราว 22,900 lm HIGH BAY APOLLO 200W (38,000 lm)
10 ม. 10 ม. 100 ตร.ม. ราว 35,700 lm HIGH BAY APOLLO 200W (38,000 lm)
11 ม. 11 ม. 121 ตร.ม. ราว 43,200 lm HIGH BAY APOLLO 250W (47,500 lm)
12 ม. 12 ม. 144 ตร.ม. ราว 51,400 lm HIGH BAY APOLLO 300W (57,000 lm)

 

ตารางนี้เป็นแนวทางเริ่มต้นสำหรับเลือกรุ่นมาตั้งต้นคำนวณ ที่ความสูง 8 เมตร รุ่น 200W ให้ลูเมนเกินที่ต้องใช้ จึงวางโคมห่างได้ถึงราว 10 เมตร ถ้างานต้องได้ลักซ์สูงกว่า 200 ให้คงรุ่นตามความสูงไว้ แล้ววางโคมให้ชิดกันขึ้น

มุมกระจายแสงต้องดูคู่กันไป HIGH BAY APOLLO ทุกขนาดมีมุมกระจายแสง 90 องศา แสงจึงรวมลงพื้นที่ใต้โคมเมื่อแขวนสูง ส่วนอาคารที่อยากให้แสงแผ่ต่อเนื่องเป็นแนวยาว มี LINEBAY 200W ทรงยาว มุม 110 องศา ให้ 28,000 ลูเมน และปรับมุมหน้าโคมได้ 90 องศา ค่าจริงของแต่ละอาคารยังขึ้นกับการกระจายแสงของโคมและสีของผนังกับเพดาน จึงควรยืนยันด้วยผลจำลองจาก DIALux evo ก่อนสั่งซื้อ 

 

คำนวณจำนวนโคมให้ได้ Lux เป้าหมาย

ค่าลักซ์เป้าหมายของโรงงานดูได้จากประกาศกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน เรื่องมาตรฐานความเข้มของแสงสว่าง พ.ศ. 2561 ตารางที่ 1 กำหนดตามประเภทพื้นที่ระบุว่า  คลังสินค้าและลานขนถ่ายต้องได้ค่าเฉลี่ย 200 ลักซ์ ค่าต่ำสุด 100 ลักซ์ ส่วนบริเวณกระบวนการผลิตต้องได้ค่าเฉลี่ย 300 ลักซ์ ค่าต่ำสุด 150 ลักซ์

ส่วนตารางที่ 2 กำหนดตามลักษณะงาน งานหยาบอยู่ที่ 200-300 ลักซ์ งานละเอียดเล็กน้อยเริ่มที่ 300-400 ลักซ์ งานละเอียดปานกลางมีช่วงบนที่ 600-700 ลักซ์ และงานละเอียดสูงเริ่มที่ 700-800 ลักซ์ ก่อนคำนวณจึงต้องรู้ว่างานในอาคารจัดอยู่ในกลุ่มไหน เพราะอาคารขนาดเท่ากันใช้จำนวนโคมต่างกันได้เท่าตัว

 

งานทั่วไปเทียบกับงานประกอบละเอียด

ตัวอย่างการแทนค่าใช้อาคาร 30 x 40 เมตร พื้นที่ 1,200 ตารางเมตร เพดานสูง 10 เมตร ติด HIGH BAY APOLLO 200W ที่ให้ 38,000 ลูเมน เมื่อหักสัมประสิทธิ์การใช้แสง 0.7 และค่าบำรุงรักษา 0.8 แล้ว โคม 1 ตัวส่งแสงลงพื้นที่ทำงานได้ 21,280 ลูเมน ตัวเลขชุดนี้เป็นค่าสมมติ

กรณีงานทั่วไป ตั้งเป้าที่ 300 ลักซ์ จะได้ 1,200 x 300 ÷ 21,280 เท่ากับ 16.9 ปัดขึ้นเป็น 17 โคม ถ้าเพิ่มเป็น 18 โคมจะวางได้ 3 แถว แถวละ 6 โคมพอดี วัตต์รวมอยู่ที่ 3,600 วัตต์

กรณีงานประกอบที่จัดอยู่ในกลุ่มงานละเอียดปานกลาง ตั้งเป้าที่ 600 ลักซ์ จะได้ 1,200 x 600 ÷ 21,280 เท่ากับ 33.8 ปัดขึ้นเป็น 34 โคม จัดแถวให้ลงตัวได้ที่ 5 แถว แถวละ 7 โคม รวม 35 โคม วัตต์รวม 7,000 วัตต์

อาคารหลังเดียวกันจึงใช้โคมต่างกันจาก 18 เป็น 35 โคมตามลักษณะงาน ถ้างานประกอบละเอียดอยู่แค่บางโซน ให้คิดแยกตามพื้นที่ของโซนนั้น เช่น โซนประกอบ 300 ตารางเมตรที่ 600 ลักซ์ใช้ 9 โคม พื้นที่ที่เหลือ 900 ตารางเมตรที่ 300 ลักซ์ใช้ 13 โคม รวมทั้งอาคาร 22 โคม วัตต์รวม 4,400 วัตต์

 

การเผื่อค่าบำรุงรักษาระบบแสงสว่าง

ลักซ์ที่วัดได้ในวันติดตั้งเสร็จเป็นค่าสูงสุดของระบบ เมื่อใช้งานไป แสงจากโคมจะค่อย ๆ ลดลงตามอายุของ LED และฝุ่นในโรงงานจะเกาะหน้าโคม ผนัง และเพดาน ค่าบำรุงรักษาคือตัวเลขที่ใส่ไว้ในสูตร เพื่อให้ลักซ์ยังถึงเป้าเมื่อใช้งานไปแล้วหลายปี

ค่าที่ใช้ออกแบบอยู่ราว 0.6-0.85 ขึ้นกับความสะอาดของพื้นที่และรอบดูแล อาคารที่สะอาดและมีรอบเช็ดโคมสม่ำเสมอใช้ค่าช่วงบนได้ ส่วนโรงงานที่มีฝุ่นจากกระบวนการผลิตควรใช้ค่าช่วงล่าง จากตัวอย่างงานหยาบ 300 ลักซ์ในอาคาร 1,200 ตารางเมตร ถ้าใช้ค่าบำรุงรักษา 0.8 ต้องใช้ 17 โคม ถ้าใช้ 0.7 ต้องใช้ 20 โคม และถ้าใช้ 0.6 ต้องใช้ 23 โคม ค่าที่จะใช้จึงควรตกลงกับฝ่ายซ่อมบำรุงตั้งแต่ต้น ว่าจะเช็ดหน้าโคมและไล่ตรวจกันทุกกี่เดือน

ฝุ่นที่ทำให้แสงลดลงมีทั้งส่วนที่เกาะหน้าโคมด้านนอก และส่วนที่เล็ดลอดเข้าไปในตัวโคม ใบสเปคของรุ่น HIGH BAY APOLLO ระบุค่าป้องกันน้ำและฝุ่น IP65 ซึ่งเลข 6 หมายถึงกันฝุ่นเข้าตัวโคมได้สนิท ฝุ่นจึงเกาะอยู่แค่ผิวหน้าโคมด้านนอก และเช็ดออกได้ตามรอบที่ตกลงกับฝ่ายซ่อมบำรุง ส่วนแสงที่ลดลงตามอายุของ LED ใบสเปครุ่นเดียวกันระบุอายุการใช้งาน 50,000 ชั่วโมง งานดูแลหลักจึงเป็นการเช็ดหน้าโคมตามรอบที่วางไว้ เพื่อให้ค่าบำรุงรักษาที่ใส่ในสูตรเป็นค่าที่ทำได้จริงที่หน้างาน 

 

โคมไฮเบย์ ENRICH LIGHTING พร้อมบริการออกแบบและคำนวณแสงสว่าง

ENRICH LIGHTING มี HIGH BAY APOLLO ให้เลือกตั้งแต่ 100W ถึง 300W ทุกขนาดให้แสง 190 lm/W ตัวโคมเป็นอะลูมิเนียม แสง Daylight 6500K มีระบบป้องกันไฟกระชาก 6kV และใบสเปคระบุ มอก. 1955-2551 ลูเมนต่อวัตต์ที่สูงทำให้ได้ลักซ์ตามเป้าด้วยวัตต์รวมที่น้อยลง

รุ่น กำลังไฟ ลูเมน มุมกระจายแสง อายุการใช้งาน รับประกัน
HIGH BAY APOLLO 100W 19,000 lm 90 องศา 50,000 ชม. 3 ปี
HIGH BAY APOLLO 200W 38,000 lm 90 องศา 50,000 ชม. 3 ปี
HIGH BAY APOLLO 250W 47,500 lm 90 องศา 50,000 ชม. 3 ปี
HIGH BAY APOLLO 300W 57,000 lm 90 องศา 50,000 ชม. 3 ปี
LINEAR HIGH BAY LINEBAY 200W 28,000 lm 110 องศา 30,000 ชม. 2 ปี

 

  • HIGH BAY APOLLO 100W ใช้ตั้งต้นคำนวณสำหรับเพดานราว 6 เมตร
  • HIGH BAY APOLLO 200W ใช้ตั้งต้นคำนวณสำหรับเพดานราว 8-10 เมตร ส่วน 250W และ 300W สำหรับเพดานราว 11-12 เมตร เหมาะสำหรับการใช้งานในคลังสินค้า โรงงานอุตสาหกรรม ศูนย์กระจายสินค้า และสนามกีฬาในร่ม
  • LINEBAY 200W เป็นโคมทรงยาว มาพร้อมขาปรับองศาหน้าโคมและสายสลิง ใบสเปคระบุการใช้งานในโรงงาน คลังสินค้า และศูนย์กระจายสินค้า

สำหรับโรงงานเพดานราว 8-10 เมตร รุ่นที่ใช้เป็นตัวตั้งได้คือ HIGH BAY APOLLO 200W ถ้าเพดานสูงถึง 12 เมตรให้ดู HIGH BAY APOLLO 300W ส่วนรุ่นอื่นดูได้ทั้งหมดในหมวดโคมไฟโรงงาน

ตำแหน่งติดตั้งต้องดูแนวคาน ชั้นวางสินค้า และเครื่องจักรประกอบด้วย ทีมวิศวกรของ ENRICH LIGHTING มีบริการออกแบบแสงและคำนวณแสงสว่างด้วยโปรแกรม DIALux evo ลิขสิทธิ์แท้ให้ฟรี เริ่มจากเก็บข้อมูลหน้างาน ออกแบบ นำเสนอภาพจำลอง 3 มิติให้ปรับแก้ แล้วดูแลให้คำปรึกษาต่อถึงช่วงติดตั้ง

 

คำถามที่พบบ่อย (FAQ) เรื่องจำนวนและวัตต์ของโคมไฮเบย์ในโรงงาน

โรงงานเพดานสูง 8 เมตร ควรใช้ไฮเบย์กี่วัตต์

ประเมินเบื้องต้นที่ 200 ลักซ์ วางโคมห่างกัน 8 เมตร ต้องใช้ราว 22,900 ลูเมนต่อโคม รุ่นที่ลูเมนถึงคือ HIGH BAY APOLLO 200W ที่ให้ 38,000 ลูเมน ถ้างานต้องได้ลักซ์สูงกว่านี้ ให้คงรุ่นเดิมแล้ววางโคมให้ชิดกันขึ้น

 

โกดัง 1,000 ตารางเมตร ต้องใช้ไฮเบย์กี่โคม

คลังสินค้าต้องได้ค่าเฉลี่ย 200 ลักซ์ตามประกาศกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน ถ้าใช้ HIGH BAY APOLLO 200W ที่ให้ 38,000 ลูเมน จะได้ 1,000 x 200 ÷ 21,280 เท่ากับ 9.4 ปัดขึ้นเป็น 10 โคม จำนวนจริงขึ้นกับความสูงเพดานและแนวชั้นวางสินค้า

 

โรงงานต้องสว่างกี่ลักซ์

ตามประกาศกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน บริเวณกระบวนการผลิตต้องได้ค่าเฉลี่ย 300 ลักซ์ คลังสินค้าต้องได้ค่าเฉลี่ย 200 ลักซ์ ถ้าคิดตามลักษณะงาน งานหยาบอยู่ที่ 200-300 ลักซ์ และงานละเอียดปานกลางมีช่วงบนที่ 600-700 ลักซ์

 

ค่า Maintenance Factor ของโรงงานควรใช้เท่าไหร่

ค่าที่ใช้ออกแบบอยู่ราว 0.6-0.85 อาคารสะอาดและมีรอบเช็ดโคมสม่ำเสมอใช้ค่าช่วงบนได้ โรงงานที่มีฝุ่นมากควรใช้ค่าช่วงล่าง ค่ายิ่งต่ำ จำนวนโคมที่ต้องติดตั้งแต่แรกยิ่งมากขึ้น

 

ระยะการติดตั้งโคมไฮเบย์ควรห่างกันเท่าไหร่

ระยะห่างระหว่างโคมควรอยู่ราว 1.0-1.5 เท่าของความสูงติดตั้ง แขวนโคมสูง 8 เมตรจึงวางห่างกันได้ราว 8-12 เมตร เพดาน 6 เมตรเหมาะกับ HIGH BAY APOLLO 100W ที่วางถี่ ส่วนเพดาน 10-12 เมตรใช้รุ่น 200W ถึง 300W แล้ววางห่างขึ้นได้

 

โคมไฮเบย์ LED ยี่ห้อไหนคุ้มสุด ถ้าคิดจากจำนวนโคมที่ต้องใช้

ความคุ้มค่าของโคมไฮเบย์ขึ้นอยู่กับ ทั้งความสว่างที่ต้องการ จำนวนโคม และกำลังไฟรวมที่ใช้ หากไม่แน่ใจว่าจะเลือกยี่ห้อไหนให้เหมาะกับอาคาร และคุ้มค่าที่สุด สามารถปรึกษาทีมงาน ENRICH LIGHTING เพื่อช่วยประเมินเบื้องต้นได้ โดยร้าน Enrich Lighting มีโคม HIGH BAY APOLLO ให้เลือกตั้งแต่ 100W ถึง 300W ทุกรุ่นให้ประสิทธิภาพแสง 190 lm/W เช่น รุ่น 200W ให้ความสว่าง 38,000 ลูเมน มีอายุการใช้งาน 50,000 ชั่วโมง และรับประกัน 3 ปี

หากคุณกำลังวางแผนติดโคมไฮเบย์ในโรงงานหรือคลังสินค้า และต้องการความมั่นใจว่าจำนวนโคมกับวัตต์ที่เลือกจะได้ค่าลักซ์ตามเป้าของงานจริง ทีมงาน ENRICH LIGHTING พร้อมให้คำปรึกษาและช่วยออกแบบแสงสว่างโดยทีมวิศวกร ดูโคมไฮเบย์ LED หรือติดต่อทีมงานเพื่อ ขอคำปรึกษา

ขอคำปรึกษา