lm/W หรือประสิทธิภาพการส่องสว่างคือค่าที่บอกว่าโคมหนึ่งดวงเปลี่ยนไฟฟ้าหนึ่งวัตต์ออกมาเป็นแสงได้กี่ลูเมน ค่ายิ่งสูงแปลว่าได้แสงเท่าเดิมโดยใช้ไฟน้อยลง โคมไฮเบย์ที่ขายกันในไทยตอนนี้อยู่ในช่วงราว 100 ถึง 190 lm/W บทความนี้อธิบายวิธีอ่านค่า วิธีแปลงเป็นหน่วยไฟที่ลดได้จริง และเอกสารที่ใช้ยืนยันตัวเลข ค่านี้ยังเป็นคำตอบ ของคำถามที่ฝ่ายจัดซื้อถามบ่อยที่สุดว่าโคมไฮเบย์ LED ยี่ห้อไหนคุ้มสุด
Key Highlight
- lm/W คำนวณจากลูเมนของทั้งโคมหารด้วยวัตต์ที่โคมกินจริง ซึ่งเป็นตัวเลขที่ใช้เทียบข้ามยี่ห้อได้
- ความประหยัดเกิดจากการได้แสงที่ต้องการโดยใช้วัตต์น้อยลง ไม่ใช่จากการเลือกวัตต์ต่ำลงอย่างเดียว
- โคมไฮเบย์ในตลาดไทยอยู่ราว 100 – 190 lm/W ซึ่งเป็นช่วงที่กว้างพอให้เลือกได้ตามงบและประเภทของงาน
- ตัวเลขสามตัวที่ควรขอคือลูเมนของทั้งโคม วัตต์ที่กินจริง และผลทดสอบ LM-79 ที่รองรับ
- เอาวัตต์ที่ลดได้คูณชั่วโมงเปิดต่อปี จะได้หน่วยไฟที่ลดลง แล้วคูณอัตราค่าไฟจากบิลของโรงงานเองได้ทันที
- หลอดไฟ LED ประหยัดพลังงาน วัดกันที่ลูเมนต่อหลอด ค่า lm/W และชั่วโมงอายุใช้งาน สามตัวนี้ควรมีครบอยู่บนสเปค
เทียบที่แสง แล้วบิลค่าไฟลดตามที่คำนวณไว้
โรงงานที่เปลี่ยนโคมเมทัลฮาไลด์เดิมเป็นไฮเบย์ LED แล้วได้ผลตรงตามที่คำนวณไว้ ส่วนใหญ่ทำเหมือนกันอยู่ข้อหนึ่ง คือเทียบข้อเสนอกันที่ปริมาณแสง ไม่ได้เทียบที่ตัวเลขวัตต์บนกล่อง
เหตุผลง่ายมาก วัตต์บอกว่าโคมกินไฟเท่าไหร่ ส่วนลูเมนบอกว่าโคมให้แสงเท่าไหร่ โคม 200 วัตต์สองรุ่นที่อยู่ระดับเดียวกัน รุ่นหนึ่งอาจให้ 20,000 ลูเมน อีกรุ่นให้ 38,000 ลูเมน ถ้าพื้นที่ต้องการความสว่างเท่ากัน จำนวนโคมที่ต้องติดก็ต่างกัน และค่าไฟรวมทั้งโรงงาน ก็ต่างกันตามไปด้วย
เวลาเทียบ ให้ล็อกปริมาณแสงที่พื้นที่นั้นต้องการไว้ก่อน แล้วดูว่าแต่ละรุ่นใช้ไฟกี่วัตต์ถึงจะไปถึงจุดนั้น ค่าที่ใช้เทียบตรงนี้คือ lm/W เป็นตัวเลขเดียวที่ใช้เลือกรุ่นได้โดยไม่ต้องแปลงหน่วยอะไรเพิ่ม
lm/W คำนวณยังไง และตัวเลขไหนที่ควรขอ
lm/W = ลูเมนของทั้งโคม ÷ วัตต์ที่โคมกินจริง
โคมที่ให้ 28,000 ลูเมนแล้วกินไฟ 200 วัตต์ ก็เท่ากับ 140 lm/W คำนวณได้ในบรรทัดเดียวจากตัวเลขสองตัวที่ควรมีอยู่บนสเปคทุกใบ
ตัวเลขแรกคือลูเมนของทั้งโคมที่วัดออกมาแล้ว ไม่ใช่ผลรวมลูเมนของเม็ด LED เพราะแสงต้องผ่านเลนส์และฝาครอบก่อนออกมาจริง ตัวเลขที่สองคือวัตต์ที่เครื่องวัดพลังงานไฟฟ้าวัดได้จากสายไฟ ค่านี้จะใกล้เคียงกับที่มิเตอร์ของโรงงานอ่านได้
เอกสารที่ตอบสองเรื่องนี้พร้อมกันคือผลทดสอบ LM-79 เป็นวิธีทดสอบทางไฟฟ้าและทางแสงของผลิตภัณฑ์ LED สำเร็จรูป วัดทั้งกำลังไฟที่กินจริงและลูเมนที่ออกมาจริงในการทดสอบเดียวกัน ขอเอกสารนี้มาพร้อมใบเสนอราคา
เวลาคุยกับผู้ขาย ถามสองข้อนี้ได้คำตอบเร็วที่สุด คือลูเมนของทั้งโคมเท่าไหร่ และวัดจากผลทดสอบฉบับไหน รุ่นที่ตอบครบทั้งสองข้อ เอาไปคำนวณความประหยัดต่อได้ทันที
แสงเท่าเดิม แต่ lm/W ต่างกัน กินไฟต่างกันแค่ไหน
ล็อกปริมาณแสงไว้เท่าเดิม แล้วดูว่าแต่ละระดับ lm/W ต้องใช้ไฟกี่วัตต์ จะเห็นภาพเร็วที่สุด ตารางข้างล่างตั้งต้นที่ 28,000 ลูเมนต่อจุด เป็นระดับที่ใช้กันในคลังสินค้าเพดานสูงราว 8 ถึง 10 เมตร แล้วคิดหน่วยไฟที่โคมหนึ่งดวงกินต่อปี ที่การเปิดใช้งาน 10 ชั่วโมงต่อวัน 300 วันต่อปี
| ค่า lm/W ของโคม | วัตต์ที่ต้องใช้เพื่อให้ได้ 28,000 ลูเมน | หน่วยไฟต่อดวงต่อปี | ส่วนต่างจากค่าตั้งต้น |
|---|---|---|---|
| 100 lm/W | 280 วัตต์ | 840 หน่วย | ค่าอ้างอิง |
| 130 lm/W | 215 วัตต์ | 646 หน่วย | ประหยัด 194 หน่วย |
| 160 lm/W | 175 วัตต์ | 525 หน่วย | ประหยัด 315 หน่วย |
| 190 lm/W | 147 วัตต์ | 442 หน่วย | ประหยัด 398 หน่วย |
ตัวเลขในคอลัมน์สุดท้ายคือหน่วยไฟที่ลดลงต่อโคมหนึ่งดวงต่อปี โรงงานที่ติดไฮเบย์ 60 ดวง ส่วนต่างระหว่างโคม 100 lm/W กับ 190 lm/W คือราว 23,880 หน่วยต่อปี ซึ่งถ้าเอาไปคูณอัตราค่าไฟที่โรงงานจ่ายอยู่จริง จะได้ตัวเลขค่าใช้จ่ายไฟฟ้าที่สามารถประหยัดได้จริงทันที เช่น APOLLO 200W ที่เป็นตัวเลือกที่คุ้มขึ้นเรื่อย ๆ เมื่อชั่วโมงเปิดต่อวันสูง
ส่วนงานที่เพดานไม่สูงมากและต้องการแสงเป็นแนวยาว รุ่นระดับกลางของช่วงอย่าง LINEBAY 200W จะลงตัวกว่าในแง่การกระจายแสง ซึ่งเป็นเหตุผลที่ควรดู lm/W คู่กับผังพื้นที่เสมอ
โคมไฮเบย์กับ หลอดไฟ LED ประหยัดพลังงาน จริงไหม ดูตรงไหน
หลอดไฟ LED ประหยัดพลังงาน ได้จริง และวิธีคิดไม่ต่างจากโคมไฮเบย์ ต่างกันแค่ไฮเบย์ใช้แทนโคมเมทัลฮาไลด์/โซเดียมบนพื้นที่โรงงาน ส่วนหลอด LED ใช้แทนหลอดฟลูออเรสเซนต์ในสำนักงาน ทางเดิน และพื้นที่เพดานต่ำ ซึ่งโรงงานส่วนใหญ่ต้องเปลี่ยนทั้งสองแบบ
ยกตัวอย่าง: ชุดหลอดฟลูออเรสเซนต์ T8 ขนาด 36 วัตต์ที่ใช้บัลลาสต์แกนเหล็ก กินไฟรวมทั้งชุดราว 46 วัตต์ เพราะบัลลาสต์กินเพิ่มอีกราว 10 วัตต์ ส่วนหลอด LED ยาวขนาดเดียวกันในตลาดตอนนี้อยู่ที่ 18–20 วัตต์ และให้ประสิทธิภาพการส่องสว่างราว 100–130 lm/W แปลว่าลดกำลังไฟลงราวครึ่งหนึ่งโดยที่ปริมาณแสงยังใกล้เคียงของเดิม สัดส่วนนี้ใกล้เคียงกับที่เห็นในกรณีไฮเบย์ เพราะหลักการเดียวกัน คือ LED ให้ลูเมนเท่าเดิมด้วยวัตต์ที่น้อยกว่า
ไม่ว่าจะเป็นโคมไฮเบย์หรือหลอดไฟ ค่าที่ทำให้ตัวเลขจริงตรงกับที่คำนวณไว้มีสามตัวเหมือนกัน คือลูเมนต่อดวง ประสิทธิภาพการส่องสว่าง และชั่วโมงอายุใช้งานบนใบสเปค เมื่อครบสามตัวนี้ การคำนวณความประหยัดจะทำได้ทันที และรวมเป็นตัวเลขทั้งอาคารได้ในตารางเดียว ตัวอย่างใบสเปคที่ระบุครบดูได้จากกลุ่ม หลอดไฟ led t8 อย่างรุ่น WISDOM+ 20W ของ ENRICH LIGHTING ซึ่งบอกทั้งลูเมน ประสิทธิภาพการส่องสว่าง และชั่วโมงอายุใช้งานไว้บนใบสเปคเดียวกัน
โคมไฮเบย์ LED ยี่ห้อไหนคุ้มสุด
โคมไฮเบย์ของ ENRICH LIGHTING แยกตามลักษณะงานเป็น 2 รูปทรงหลัก
- ทรงกลมอย่าง ENRICH APOLLO มีตั้งแต่ 100W ไปจนถึง 300W ใช้กับเพดานสูงที่ต้องการแสงลงเป็นวง
- ทรงยาวอย่าง ENRICH LINEBAY 200W ออกแบบมาให้แสงกระจายเป็นแนว เหมาะกับช่องทางเดินระหว่างชั้นวางในคลังสินค้า
ทั้งสองทรงระบุลูเมนรวมของทั้งโคมและวัตต์ที่กินจริงไว้บนใบสเปคครบในแผ่นเดียว
เวลาเทียบข้ามรุ่น ให้เลือกวัตต์ที่ใกล้กันมาวางคู่กันก่อน แล้วค่อยหารด้วยลูเมน รุ่นที่ให้ลูเมนต่อดวงสูงกว่าจะได้ต้นทุนต่ำกว่า และยังใช้จำนวนดวงน้อยลงในพื้นที่เท่ากัน ซึ่งลดทั้งค่าติดตั้งและจำนวนจุดที่ต้องดูแลต่อไปด้วย
ส่วนงานที่ต้องการแสงสม่ำเสมอตามแนวชั้นวาง การเลือกทรงโคมให้ตรงกับผังจะให้ผลดีกว่าการไล่ตัวเลขลูเมนอย่างเดียว
ตัวเลข lm/W ที่เจอในตลาดไทยตอนนี้
เวลาเปิดสเปค จะเห็นว่าโคมไฮเบย์แบ่งได้เป็น 3 กลุ่มคร่าว ๆ
- กลุ่มราว 100 lm/W เป็นรุ่นพื้นฐาน ใช้ได้ดีในงานที่เพดานไม่สูงมากและคุมงบเป็นหลัก
- กลุ่มราว 130 ถึง 140 lm/W เป็นช่วงที่พบมากที่สุดในงานคลังสินค้าและโรงงานทั่วไป
- กลุ่มตั้งแต่ 160 lm/W ขึ้นไป เป็นรุ่นที่ออกแบบมาสำหรับพื้นที่เปิดใช้งานยาวและต้องการลดจำนวนดวง
รุ่นที่อยู่ปลายบนของช่วง ควรขอผลทดสอบ LM-79 มาดูประกอบ ถือเป็นขั้นตอนปกติของงานโครงการ และใช้เอกสารชุดเดียวกันนี้ยืนยันตัวเลข
อีกเรื่องที่ควรดูคู่กันคือมุมแสงกับระยะติดตั้ง เพราะโคมที่ประสิทธิภาพการส่องสว่างสูงมักออกแบบมุมแสงมาเจาะจงกว่า เอาค่า lm/W ไปวางคู่กับผังพื้นที่จริง แล้วให้ผู้ขายออกแบบแสงมาให้ดูก่อน จะได้ทั้งความประหยัดและความสม่ำเสมอของแสงไปพร้อมกัน
คำถามที่พบบ่อย (FAQ) เรื่องค่า lm/W และความประหยัด
โคมไฮเบย์ LED ยี่ห้อไหนคุ้มสุด
ยี่ห้อที่คุ้มที่สุดคือยี่ห้อที่ให้ลูเมนที่พื้นที่ต้องการโดยใช้วัตต์น้อยที่สุด และมีเอกสารยืนยันตัวเลขนั้นได้ วิธีเทียบคือเอาลูเมนของทั้งโคมหารด้วยวัตต์ที่กินจริงของทุกรุ่นที่เสนอมา แล้วดูว่าต้องติดกี่ดวงถึงจะได้ความสว่างตามที่ต้องการ ตัวอย่างเช่น ENRICH LIGHTING แบรนด์โคมไฟ LED ของ บริษัท ริชเชส ซัพพลาย จำกัด (มหาชน) ระบุลูเมนรวม ประสิทธิภาพการส่องสว่าง มุมแสง ค่าป้องกันไฟกระชาก และมาตรฐาน มอก. 1955-2551 ไว้บนสเปคเดียวกัน พร้อมบริการออกแบบแสงด้วยโปรแกรม DIALux EVO สำหรับงานโครงการ
โคมไฮเบย์และ หลอดไฟ LED ประหยัดพลังงาน ดูค่าไหน
ดูสามค่า ได้แก่ ลูเมนต่อหลอด ชั่วโมงอายุใช้งาน และค่าวัตต์
หลอด LED ยาวขนาดเดียวกับ T8 36 วัตต์เดิมอยู่ที่ราว 18 – 20 วัตต์ และราว 100 – 130 lm/W จึงลดกำลังไฟลงราวครึ่งหนึ่งโดยที่ปริมาณแสงยังใกล้เคียงของเดิม เช่นเดียวกับโคมไฮเบย์
m/W เท่าไหร่ถึงเรียกว่าประหยัด
เทียบกับของที่มีในตลาดจะเห็นภาพที่สุด สำหรับโคมไฮเบย์ในคลังสินค้า ช่วง 130 – 140 lm/W คือระดับที่หาได้ทั่วไป ส่วนตั้งแต่ 160 lm/W ขึ้นไป ช่วยลดจำนวนดวงลงได้ชัดเจน และตัวเลขจะเอาไปใช้ตัดสินใจได้ก็ต่อเมื่อมีเอกสารทดสอบรองรับ
ลูเมนของทั้งโคมกับลูเมนของเม็ด LED ต่างกันยังไง
ลูเมนของเม็ด LED คือผลรวมของชิปก่อนประกอบ ส่วนลูเมนของทั้งโคมคือแสงที่ออกมาจริงหลังผ่านเลนส์และฝาครอบแล้ว ตัวเลขที่ใช้คำนวณ lm/W และใช้ออกแบบแสงคือลูเมนของทั้งโคม ซึ่งยืนยันได้จากผลทดสอบ LM-79 ที่วัดลูเมนและวัตต์ในการทดสอบเดียวกัน
วัตต์น้อยกว่าแปลว่าประหยัดกว่าไหม
ให้ดูคู่กับลูเมนถึงจะได้คำตอบที่ตรง วัตต์บอกว่ากินไฟเท่าไหร่ ส่วนลูเมนบอกว่าให้แสงเท่าไหร่ เทียบให้ได้ผลจริงต้องล็อกความสว่างที่พื้นที่ต้องการไว้ก่อน แล้วดูว่าแต่ละรุ่นใช้วัตต์รวมเท่าไหร่เมื่อคิดทั้งพื้นที่
คำนวณหน่วยไฟที่ประหยัดได้เองยังไง
เอาส่วนต่างของวัตต์ระหว่างของเดิมกับของใหม่ คูณจำนวนดวง คูณชั่วโมงเปิดต่อวัน คูณวันใช้งานต่อปี แล้วหารด้วย 1,000 จะได้หน่วยไฟที่ลดลงต่อปี จากนั้นเอาไปคูณอัตราค่าไฟที่ปรากฏในบิลของโรงงานเอง ตัวเลขที่ได้จะตรงกับหน้างานมากที่สุด
ค่า lm/W มีระบุใน มอก. ไหม
มอก. 1955-2551 ที่ผู้ผลิตโคมไฟในไทยอ้างถึงบ่อยที่สุด ว่าด้วยขีดจำกัดสัญญาณรบกวนวิทยุของบริภัณฑ์ส่องสว่าง ส่วนค่า lm/W ยืนยันด้วยผลทดสอบทางแสง การดูตัวเลขทั้งสองอย่างคู่กัน จะได้ครบทั้งด้านมาตรฐานและด้านประสิทธิภาพ
สรุป
คำถามว่า หลอดไฟ LED ประหยัดพลังงาน จริงแค่ไหน ตอบได้ด้วยค่า lm/W หรือประสิทธิภาพการส่องสว่าง ค่านี้บอกว่าโคมเปลี่ยนไฟหนึ่งวัตต์ออกมาเป็นแสงได้กี่ลูเมน ยิ่งสูงแปลว่าได้แสงเท่าเดิมโดยใช้ไฟน้อยลง และโคมไฮเบย์ในไทยอยู่ในช่วงราว 100 –190 lm/W และเมื่อเอาไปหารกับลูเมน ก็ตอบได้ด้วยว่าโคมไฮเบย์ LED ยี่ห้อไหนคุ้มสุดในงานที่เปิดยาว
ล็อกปริมาณแสงที่พื้นที่ต้องการไว้ก่อน แล้วดูว่าแต่ละรุ่นใช้วัตต์เท่าไหร่ถึงไปถึงจุดนั้น เท่านี้ก็เห็นความประหยัดจริงตั้งแต่ก่อนสั่งของ และมีที่มา
หากคุณกำลังเปรียบเทียบโคมหลายรุ่นหรือทำเรื่องเสนอเปลี่ยนระบบไฟในโรงงาน และต้องการความมั่นใจว่าตัวเลขความประหยัดที่คำนวณไว้เป็นจริง ทีมงาน ENRICH LIGHTING พร้อมให้คำปรึกษาและช่วยออกแบบแสงสว่างโดยทีมวิศวกร ดูโคมไฮเบย์ หรือติดต่อทีมงานเพื่อ ขอคำปรึกษา
