รูปแบบติดตั้งโคมไฟถนนมีอะไรบ้าง? มาตรฐานอบต. และเทศบาล

การติดตั้งโคมไฟถนนสำหรับงานของ อบต. และเทศบาล มีทั้งหมด 7 รูปแบบ ได้แก่ แบบฝั่งเดียว (Single-Sided), แบบสลับ (Staggered), แบบตรงข้าม (Opposite), แบบเกาะกลาง (Median), แบบสี่แยก, แบบสามแยก และแบบวงเวียน โดยแต่ละรูปแบบถูกกำหนดให้เหมาะกับความกว้างถนน ลักษณะพื้นที่ และปริมาณการจราจรที่แตกต่างกัน การเลือกใช้รูปแบบที่ถูกต้องช่วยให้แสงสว่างครอบคลุม ลดจุดมืด เพิ่มความปลอดภัย และเป็นไปตามมาตรฐานการติดตั้งไฟฟ้าสาธารณะของกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น

มาตรฐานการติดตั้งโคมไฟถนน สำหรับงานของ อบต. และเทศบาล กำหนดรูปแบบไว้ 7 รูปแบบหลัก เพื่อให้สามารถเลือกใช้งานได้เหมาะสมกับลักษณะทางกายภาพของถนน ความกว้าง ปริมาณการจราจร และสภาพแวดล้อมของพื้นที่ การเลือกใช้รูปแบบที่ถูกต้อง ส่งผลโดยตรงต่อความปลอดภัยของประชาชน การลดอุบัติเหตุ และคุณภาพชีวิตของคนในพื้นที่

บทความนี้จะพาเข้าใจรูปแบบการติดตั้งโคมไฟถนนที่ถูกต้องตามมาตรฐานการติดตั้งไฟฟ้าสาธารณะ ของกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น กระทรวงมหาดไทย เพื่อให้การติดตั้งโคมไฟถนน ได้มาตรฐานและเป็นประโยชน์ต่อชุมชนมากที่สุด

สรุปประเด็นสำคัญ

• มาตรฐานการติดตั้งโคมไฟถนน ของ อบต. และเทศบาล กำหนดไว้ 7 รูปแบบ เพื่อให้เหมาะกับสภาพถนนแต่ละประเภท
• การเลือก Layout การติดตั้ง ควรพิจารณาความกว้างถนน ความสูงเสาไฟ ปริมาณการจราจร และสภาพแวดล้อม ไม่ควรเลือกจากกำลังวัตต์ของโคมไฟเพียงอย่างเดียว
• ถนนแคบ เหมาะกับการติดตั้งแบบฝั่งเดียว ส่วน ถนนกว้างหรือถนนสายหลัก ควรเลือกแบบสลับ แบบตรงข้าม หรือแบบเกาะกลาง เพื่อให้แสงสว่างสม่ำเสมอ
• บริเวณสี่แยก สามแยก และวงเวียน เป็นจุดเสี่ยงที่ควรเพิ่มจำนวนโคมไฟ เพื่อเพิ่มทัศนวิสัยและลดโอกาสเกิดอุบัติเหตุในเวลากลางคืน
• การออกแบบที่ถูกต้องควรคำนึงถึง ค่าความส่องสว่าง (Lux) ความสม่ำเสมอของแสง (Uniformity) ระยะห่างระหว่างเสา และมุมกระจายแสงของโคมไฟ ตามหลักการออกแบบไฟฟ้าสาธารณะ

โคมไฟถนนสาธารณะ คืออะไร? ทำไมต้องใช้มาตรฐานสูงกว่า

โคมไฟถนนสาธารณะ คือโคมที่ใช้ในพื้นที่ของรัฐ เช่น ถนนเทศบาล/อบต. ถนนหมู่บ้านจัดสรร ทางหลวง/ทางชนบท หรือลานสาธารณะ ที่ต้องผ่านมาตรฐาน เช่น มอก. มาตรฐานวิศวกรรมแสงสว่าง (CIE / IES) ข้อกำหนดของหน่วยงานรัฐ เพราะมีผลต่อ ความปลอดภัยของคนจำนวนมาก 

พื้นที่ที่มีแสงสว่างย่อมดีกว่าพื้นที่มืด เพราะฉะนั้นการติดตั้งโคมไฟถนนสาธารณะ ส่งผลดีต่อผู้คนในพื้นที่โดยตรงทั้งช่วยลดอุบัติเหตุในเวลากลางคืน เพิ่มความปลอดภัยในชุมชน ป้องกันอาชญากรรม และส่งเสริมเศรษฐกิจท้องถิ่น โดยเฉพาะการใช้ โคมไฟถนน LED ที่ช่วยลดค่าไฟและค่าบำรุงรักษาในระยะยาว

 

รูปแบบติดตั้งโคมไฟถนนของอบต.มีกี่แบบ

สามารถเลือกชนิดของโคมไฟให้เหมาะสมกับพื้นที่นั้นๆ การติดตั้งกำหนดไว้ 7 รูปแบบ ดังนี้

1.การติดตั้งแบบฝั่งเดียวของถนน (Single-Sided Mounting)

เป็นการติดตั้งโคมไฟถนนอยู่เพียงด้านเดียวของถนน โดยเรียงเสาไฟถนนไปตามแนวถนนฝั่งใดฝั่งหนึ่ง เป็นรูปแบบพื้นฐานที่สุด เหมาะสำหรับ ถนนเล็กๆ ในหมู่บ้าน ซอยแคบ และทางเดินเท้า

ข้อดี

• ประหยัดงบประมาณมากที่สุด
• ติดตั้งง่าย บำรุงรักษาสะดวก
• ใช้จำนวนเสาไฟน้อย

ข้อจำกัด

• แสงอาจไม่ครอบคลุมอีกฝั่งของถนน
• อาจเกิด “เงามืด” หากเลือกวัตต์ไม่เหมาะสม

คำแนะนำเพิ่มเติม – ควรเลือกโคมไฟถนน LED ที่มีมุมกระจายแสงกว้าง และกำลังวัตต์เหมาะสม เพื่อให้ครอบคลุมพื้นผิวถนนได้มากขึ้น โดยเฉพาะในพื้นที่ที่มีสิ่งกีดขวาง เช่น ต้นไม้หรืออาคาร

2.การติดตั้งสองฝั่งถนนแบบสลับกัน (Staggered Mounting)

ติดตั้งโคมไฟถนนสลับซ้าย-ขวาของถนนในลักษณะฟันปลา (Zig-Zag) เป็นรูปแบบพื้นฐานที่สุด เหมาะสำหรับถนนกว้างขนาดกลาง ไม่เกิน 6 เมตร พื้นที่ที่มีการจราจรระดับปานกลาง

ข้อดี

• ให้แสงสว่างกระจายทั่วถึงมากขึ้น
• ลดจุดมืดระหว่างเสาไฟ

ข้อจำกัด

• ใช้จำนวนเสาไฟมากกว่าการติดตั้งแบบฝั่งเดียว
• การออกแบบต้องคำนึงถึงระยะเยื้องอย่างเหมาะสม

คำแนะนำเพิ่มเติม: ใช้โคมที่กระจายแสงกว้าง ปรับระยะสลับให้พอดีกับความกว้างถนน ควรติดตั้งระยะเสาให้สัมพันธ์กับความสูงและกำลังวัตต์ของโคมไฟ

3.การติดตั้งแบบติดตั้งตรงข้าม (Opposite Mounting)

ติดตั้งโคมไฟถนนตรงกันทั้งสองฝั่งของถนนในตำแหน่งเดียวกัน เหมาะสำหรับถนนขนาดใหญ่กว้าง 8 เมตรขึ้นไป ถนนสายหลักของตำบล มีจราจรหนาแน่น

ข้อดี

• ให้แสงสว่างสม่ำเสมอสูง
• ลดปัญหาจุดมืดและเงา
• เพิ่มความปลอดภัยในการขับขี่

ข้อจำกัด

• ใช้งบประมาณสูง
• ใช้จำนวนเสาและอุปกรณ์มาก

4.การติดตั้งแบบกลางถนน (Median Mounting)

ติดตั้งบนเกาะกลางถนน แยกโคมไฟเป็นสองทางในเสาไฟต้นเดียวกันที่สามารถติดตั้งกิ่งโคมได้ 1 หรือ 2 ด้าน เหมาะสำหรับถนนกว้าง 8 เมตรขึ้นไปที่ถนนที่มีเกาะกลาง

ข้อดี

• ไม่รบกวนพื้นที่ทางเท้า
• แสงกระจายสม่ำเสมอ

ข้อจำกัด

• ต้องมีเกาะกลางถนน
• ซ่อมบำรุงลำบาก (ต้องปิดช่องจราจร)
• ต้นทุนเริ่มต้นสูง

คำแนะนำเพิ่มเติม: เกาะกลางต้องกว้างพอ (≥ 2 เมตร) ต้องมีระบบป้องกันรถชน ต้องขออนุญาตอย่างถูกต้อง

5.การติดตั้งโคมไฟที่ทางสี่แยก (Cross-Road Mounting)

บริเวณสี่แยกถือเป็นจุดเสี่ยงสูง ต้องให้ความสำคัญเป็นพิเศษ มีการเพิ่มจำนวนโคมไฟมากกว่าปกติ ติดตั้งก่อนถึงแยก

ข้อดี

• ช่วยให้ผู้ขับขี่มองเห็นทางแยกได้ชัดเจน
• ลดอุบัติเหตุช่วงกลางคืน

คำแนะนำเพิ่มเติม: ควรติดโคมที่มุมทั้ง 4 จุด เพิ่มโคมก่อนถึงแยก 15-20 เมตร พิจารณาติดป้ายสะท้อนแสง

6.การติดตั้งโคมไฟที่ทางสามแยก (Cross-Road Mounting)

มีความเสี่ยงสูงรองจากสี่แยก เพราะมุมมองจำกัด เน้นติดตั้งบริเวณ “จุดหยุดรถ” และ “จุดตัด”

ควรเพิ่มจำนวนโคมไฟ และใช้กำลังวัตต์สูงขึ้น 

ข้อดี

• ช่วยให้มองเห็นรถที่กำลังเข้าทางแยก
• ลดอุบัติเหตุจากการตัดหน้า

คำแนะนำเพิ่มเติม

• อาจติดตั้งโคมไฟเสริมในมุมอับสายตา

7.การติดตั้งโคมไฟในวงเวียน (Round About Mounting)

ติดตั้งโคมไฟรอบวงเวียน เพื่อให้มองเห็นชัดทุกทิศทาง ครอบคลุมทั้งวงในและทางเข้า

ข้อดี

• ลดความสับสนในการขับขี่
• ช่วยให้มองเห็นทิศทางการจราจรชัดเจน

คำแนะนำเพิ่มเติม

ควรติดเสาเตี้ยรอบวง ห้ามติดเสาสูงกลางวงเวียนแสงอาจบังสายตา และเพิ่มแสงที่ทางเข้า-ออก

 

ตารางเปรียบเทียบสเปกรูปแบบการติดตั้งโคมไฟถนน

หมายเหตุ: ความกว้างถนนและจำนวนโคมในตารางเป็นแนวทางเบื้องต้น การออกแบบจริงควรคำนวณค่าความส่องสว่าง (Lux), ความสม่ำเสมอของแสง (Uniformity), ความสูงเสา และมุมกระจายแสงของโคมไฟ เพื่อให้เป็นไปตามมาตรฐานงานไฟฟ้าสาธารณะ ของกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น กระทรวงมหาดไทย

 

คำถามเกี่ยวกับรูปแบบการติดตั้งโคมไฟถนน

 

สรุป

การติดตั้งโคมไฟถนนสาธารณะ สำหรับพื้นที่ของ อบต. หรือเทศบาล ต้องพิจารณาทั้งรูปแบบการติดตั้ง มาตรฐานแสง และลักษณะพื้นที่จริง มีด้วยกัน 7 รูปแบบดังนี้แบบฝั่งเดียว,แบบสลับ,แบบตรงข้าม,แบบกลางถนน,แบบสี่แยก,แบบสามแยก และวงเวียน สามารถใช้งานให้เหมาะสมกับพื้นที่เพื่อให้ได้แสงที่มองเห็นพื้นที่ชัดเจน ปลอดภัยต่อผู้คนในชุมชน

หากต้องเลือกกำลังวัตต์ ความสูงเสา ระยะห่างเสา หรือรูปแบบการติดตั้งให้เหมาะกับถนนแต่ละประเภท สามารถปรึกษาผู้เชี่ยวชาญเพื่อช่วยประเมินหน้างานและเลือกสเปกที่เหมาะสมได้

ENRICH สว่างแน่ ประหยัดด้วย ศูนย์รวมผลิตภัณฑ์แสงสว่าง แบรนด์โคมไฟ ไฮเบย์ หลอดไฟLED คุณภาพ โซล่าเซลล์ และเสาไฟ  สนใจสอบถามข้อมูลสินค้า หรือปรึกษาผู้เชี่ยวชาญออกแบบแสงเพิ่มเติมที่
LINE Official : @enrichlighting
Facebook: https://www.facebook.com/enrichled