ไฟสนามโซล่าเซลล์สำหรับสวนสาธารณะเลือกจาก 3 ค่า คือความสูงเสา ค่าความสว่างที่ทางเดินและลานต้องได้ และระยะห่างระหว่างเสา ทางเดินในสวนใช้เสาสูงราว 3-4 เมตร ค่าความสว่างอ้างอิงคู่มือมาตรฐานงานไฟฟ้าสาธารณะของกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น ที่ให้ค่าสวนสาธารณะไว้ 10 ลักซ์ และทางเท้า 7 ลักซ์ ส่วนระยะห่างเสาคิดจากความกว้างวงแสงของโคมบนพื้น บทความนี้อธิบายวิธีเลือกแบบเสาไฟสนามและความสูงเสาตามพื้นที่ ค่าลักซ์ของทางเดินกับลานออกกำลังกาย วิธีวางผังเสาให้แสงต่อกัน และรุ่นไฟสนามโซล่าเซลล์ของ ENRICH LIGHTING ที่เหมาะกับการใช้งานในสวนสาธารณะ
Key Highlight
- ไฟสนามโซล่าเซลล์สำหรับสวนสาธารณะเลือกจาก 3 ค่า คือความสูงเสา ค่าความสว่างที่ทางเดินและลานต้องได้ และระยะห่างระหว่างเสา
- ทางเดินและทางวิ่งในสวนใช้เสาสูงราว 3-4 เมตร ถนนภายในสวนและลานจอดรถใช้เสาสูงราว 6 เมตร ส่วนแบบเสาไฟสนามเลือกตามจุดติดตั้ง ได้แก่ เสาตั้งพื้นสำหรับทางเดินกลางสนามหญ้า การยึดผนังสำหรับทางเดินที่ชิดอาคาร และเสากิ่งสำหรับถนนภายในสวน
- คู่มือมาตรฐานงานไฟฟ้าสาธารณะของกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่นให้ค่าความสว่างสวนสาธารณะไว้ที่ 10 ลักซ์ และทางเท้า 7 ลักซ์ ส่วนลานออกกำลังกายควรได้แสงมากกว่าทางเดิน และตั้งเสารอบขอบลานให้แสงเข้ามาจากหลายทิศ
- ระยะห่างเสาตั้งต้นคิดจาก ความกว้างวงแสงบนพื้น = 2 x ความสูงเสา x tan(มุมกระจายแสง ÷ 2) โคมมุม 120 องศาบนเสา 3 เมตรจึงตั้งห่างกันราว 10 เมตร และบนเสา 4 เมตรตั้งห่างกันราว 14 เมตร และควรวางเสาที่ทางโค้ง ทางแยก บันได และทางเข้าออกสวนก่อนเสมอ
- เมื่อพิจารณาว่าไฟโซล่าเซลล์ยี่ห้อไหนดีสำหรับโครงการ ควรเลือกรุ่นที่ใบสเปคระบุการใช้งานในสวนหรือพื้นที่กลางแจ้ง มีตัวเลขครบสำหรับวางผังเสา และตั้งแผงให้รับแดดได้เต็มตลอดช่วงกลางวัน เพราะแบตชาร์จจากแผงที่มากับตัวโคม
3 ค่าสำหรับพื้นที่ส่วนกลาง
ไฟสนามโซล่าเซลล์ในพื้นที่ส่วนกลาง เช่น สวนสาธารณะของ อบต. อบจ. และหน่วยงานรัฐ ต้องตั้งต้นด้วย 3 ค่า
- ความสูงเสา กำหนดว่าวงแสงของโคมแต่ละต้นแผ่ได้กว้างแค่ไหน และต้องใช้โคมที่ให้ลูเมนเท่าไหร่
- ค่าความสว่าง (ลักซ์) ตั้งตามประเภทพื้นที่ ทางเดิน ลานออกกำลังกาย และถนนภายในสวนใช้ค่าไม่เท่ากัน
- ระยะห่างระหว่างเสา คิดจากความสูงเสากับมุมกระจายแสงของโคม เพื่อให้แสงต่อกันตลอดแนว
ตัวอย่างเช่น งานปรับปรุงสวนสาธารณะของเทศบาลที่มีทางเดินรอบบึงยาวเกือบ 1 กิโลเมตร ช่วงหัวค่ำมีคนมาเดินและวิ่งมากที่สุด แต่แนวทางเดินอยู่ไกลจากแนวสายไฟเดิม งานลักษณะนี้จึงเหมาะกับไฟสนามโซล่าเซลล์ และก่อนเขียนรายการจัดซื้อ ผู้ควบคุมงานต้องได้ตัวเลขครบทั้ง 3 ค่า คือเสาสูงเท่าไหร่ ต้องสว่างกี่ลักซ์ และตั้งเสาห่างกันกี่เมตร
ความสูงเสาตามขนาดพื้นที่
เสายิ่งสูง วงแสงยิ่งกว้าง แต่แสงที่ตกถึงพื้นจะเจือจางลง เสาสูงจึงต้องคู่กับโคมที่ให้ลูเมนมากขึ้น ส่วนเสาเตี้ยให้แสงเข้มในวงที่แคบกว่าและต้องตั้งถี่ขึ้น
คู่มือการเลือกเสาไฟบนเว็บ ENRICH LIGHTING แนะนำเสาสูง 3-4 เมตรสำหรับทางเดินและสวน และเสาสูง 6 เมตรสำหรับถนนขนาดเล็ก ส่วนแนวทางต่างประเทศสำหรับเสาไฟทางเดินเท้าอยู่ที่ราว 3-5 เมตร เมื่อแบ่งตามโซนในสวนจะได้แนวทางเริ่มต้นดังนี้
- สนามหญ้าริมทางเดิน ใช้โคมปักดินโดยไม่ต้องตั้งเสา เช่น SPY 12W
- ทางเดินและทางวิ่งรอบสวน ใช้เสาสูงราว 3-4 เมตร สวมโคมไฟสนามไว้ที่ปลายเสา
- ลานออกกำลังกายและลานอเนกประสงค์ ตั้งเสารอบขอบลานให้แสงเข้าได้หลายทิศ ความสูงเลือกตามความกว้างของลาน
- ถนนภายในสวนและลานจอดรถ ใช้เสาสูงราว 6 เมตร คู่กับโคมไฟถนนโซล่าเซลล์ เช่น SUNSHINE 1000W
ได้ความสูงแล้ว จึงเลือกแบบเสาไฟสนามให้เข้ากับพื้นที่ติดตั้ง พื้นที่กลางสนามหญ้าใช้เสาตั้งพื้นที่สวมโคมไว้ที่ปลายเสา พื้นที่ทางเดินที่ชิดผนังอาคารใช้เสาแขนยึดผนังแทนได้ เช่น เสาไฟแขนยึดผนัง POLE GARDEN LIGHT UFO SOLAR SPACE ที่มีแขนเฉียงยาว 600 มม. ส่วนพื้นที่ถนนภายในสวนใช้เสากิ่งแบบเดียวกับเสาไฟถนน คู่กับโคมอย่าง SUNSHINE 1000W ที่ใบสเปคระบุช่องสวมก้านโคม 63 มม.
ความสว่าง (lux) ที่พอสำหรับใช้งานกลางคืน
งานของเทศบาลและ อบต. อ้างค่าความสว่างจากคู่มือมาตรฐานงานไฟฟ้าสาธารณะของกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่นได้ คู่มือฉบับนี้ให้ค่าความส่องสว่างของสวนสาธารณะไว้ที่ 10 ลักซ์ และทางเท้า 7 ลักซ์ ถ้าแบบหรือ TOR ของงานกำหนดค่าไว้เอง ให้ยึดค่าตามแบบ
ถ้าต้องการแยกระดับตามจำนวนคนใช้ แนวทางสากลที่อ้างอิงได้คือมาตรฐาน EN 13201-2 ที่แบ่งทางเดินเท้า ทางจักรยาน และลานจอดรถออกเป็นคลาส P1 ถึง P6 แต่ละคลาสกำหนดทั้งค่าเฉลี่ยและค่าต่ำสุด
| คลาสตาม EN 13201-2 | ค่าเฉลี่ย (ลักซ์) | ค่าต่ำสุด (ลักซ์) |
| P1 | 15 | 3 |
| P2 | 10 | 2 |
| P3 | 7.5 | 1.5 |
| P4 | 5 | 1 |
| P5 | 3 | 0.6 |
| P6 | 2 | 0.4 |
คลาสบน ๆ ใช้กับพื้นที่ที่คนใช้มาก คลาสล่างใช้กับทางที่คนผ่านน้อย ค่าสวนสาธารณะ 10 ลักซ์ในคู่มือของกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่นเท่ากับค่าเฉลี่ยของคลาส P2 ส่วนค่าทางเท้า 7 ลักซ์ใกล้กับคลาส P3 ค่าต่ำสุดสำคัญพอ ๆ กับค่าเฉลี่ย เพราะทางเดินที่ค่าเฉลี่ยถึงเป้าแต่มีช่วงมืดคั่นระหว่างเสา คนเดินจะรู้สึกว่าทางขาดเป็นช่วง
ลานออกกำลังกับทางเดิน
ทางเดินใช้ค่าทางเท้า 7 ลักซ์ตามคู่มือของกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่นได้ตรงตัว แสงต้องพอให้เห็นผิวทาง ขอบทาง ขั้นบันได และหน้าคนที่เดินสวนมา ทางวิ่งหรือทางเดินสายหลักที่คนใช้หนาแน่นช่วงหัวค่ำ ขยับเป้าขึ้นไปใช้ค่าสวนสาธารณะ 10 ลักซ์ของคู่มือฉบับเดียวกันได้
ลานออกกำลังกายให้คิดจากลักษณะการใช้งาน คนในลานขยับตัวเร็วกว่าคนเดิน และต้องเห็นเครื่องออกกำลังกาย ราวจับ และขอบพื้นยางได้ชัด ลานจึงควรได้แสงมากกว่าทางเดินรอบ ๆ และแสงควรเข้ามาจากหลายทิศ ตัวเครื่องออกกำลังกายจะได้ไม่บังแสงจนเกิดเงาทับจุดที่คนเหยียบ
เสาจึงตั้งรอบขอบลานแทนการตั้งกลางลาน ให้วงแสงของแต่ละต้นซ้อนกันตรงกลาง ลานที่กว้างกว่าวงแสงของโคมไฟสนามให้เพิ่มจำนวนเสารอบลาน หรือติดสปอร์ตไลท์โซล่าเซลล์อย่าง GUNDAM+ บนเสารอบลานแล้วหันหน้าโคมส่องเข้ากลางลาน ใบสเปคระบุ IP66 และเวลาทำงาน 10-12 ชั่วโมง ส่วนลานที่ต้องการแสงมากขึ้นใช้ SUNSHINE 1000W ที่ให้ค่าความสว่างสูงสุด 6,000 ลูเมน
วางผังเสาให้ได้แสงต่อเนื่อง
เสาแต่ละต้นให้แสงเป็นวงบนพื้น ทางเดินจะสว่างต่อกันเป็นแนวเมื่อวงแสงของเสาที่อยู่ติดกันชนกันหรือซ้อนกันเล็กน้อย ความกว้างวงแสงหาได้จากความสูงเสากับมุมกระจายแสงบนใบสเปค
ความกว้างวงแสงบนพื้น = 2 x ความสูงเสา x tan(มุมกระจายแสง ÷ 2)
ตัวอย่างการแทนค่า NOVA 1000W มีมุมกระจายแสง 120 องศา ครึ่งมุมคือ 120 ÷ 2 = 60 องศา และ tan 60° มีค่าราว 1.73 ถ้าตั้งเสาสูง 3 เมตร จะได้ 2 x 3 x 1.73 = 10.4 เมตร ถ้าตั้งเสาสูง 4 เมตร จะได้ 2 x 4 x 1.73 = 13.8 เมตร
ระยะนี้ใช้เป็นระยะห่างเสาตั้งต้นได้ คือเสา 3 เมตรห่างกันราว 10 เมตร และเสา 4 เมตรห่างกันราว 14 เมตร ขอบวงแสงเป็นจุดที่แสงอ่อนที่สุด ทางเดินที่ต้องการแสงเสมอกันมากขึ้นจึงขยับเสาให้ชิดกว่านี้ ส่วนค่าลักซ์ที่ได้จริงขึ้นกับลูเมนของโคมและความกว้างของทางเดิน
ทางเดินแคบตั้งเสาฝั่งเดียวได้ ทางที่กว้างขึ้นตั้งเสาสลับฝั่งหรือตั้งตรงข้ามกัน ตรงกับรูปแบบการวางเสาในคู่มือมาตรฐานงานไฟฟ้าสาธารณะ ที่มีทั้งติดด้านเดียว ติดสลับ และติดตรงข้าม
จุดที่ควรมีเสาเสมอ ได้แก่ ทางโค้ง ทางแยก ทางขึ้นลงบันไดหรือทางลาด สะพานข้ามน้ำ และทางเข้าออกสวน วางเสาที่จุดเหล่านี้ก่อน แล้วค่อยเติมเสาตามแนวตรงด้วยระยะห่างที่คำนวณไว้ จุดที่คนต้องระวังทางจะมีแสงครบตั้งแต่แรก
ไฟสนามโซล่าเซลล์ชาร์จแบตจากแผงที่มากับตัวโคม แผงจึงควรรับแดดได้เต็มตลอดช่วงกลางวัน ทางเดินใต้ร่มไม้หรือหลังอาคารให้ขยับเสาไปฝั่งที่โล่ง ส่วนถนนภายในสวนที่ใช้ SUNSHINE 1000W วางระยะเสาตามการกระจายแสงของโคมแบบงานไฟถนน
ไฟสนามโซล่าเซลล์ ENRICH LIGHTING สำหรับสวนสาธารณะ
ENRICH LIGHTING มีไฟสนามโซล่าเซลล์และโคมไฟถนนโซล่าเซลล์ที่ใบสเปคระบุการใช้งานในสวนสาธารณะ ทุกรุ่นทำงานด้วยแผงโซล่าเซลล์และแบตเตอรี่ในชุด ติดตั้งได้โดยไม่ต้องเดินสายไฟไปตามแนวทางเดิน ตัวเลขในตารางมาจากใบสเปคของแต่ละรุ่น
| รุ่น | ค่าความสว่างสูงสุด | มุมกระจายแสง | แผงโซล่าเซลล์ | แบตเตอรี่ | เวลาทำงาน | ค่า IP |
| NOVA 1000W | 2,700 lm | 120° | 20W | 18Ah 3.2V | 10-12 ชม./วัน | IP65 |
| SUNSHINE 1000W | 6,000 lm | 70°x140° | 45W / 5V | 45Ah 3.2V | 10-12 ชม./วัน | IP65 |
- สปอร์ตไลท์โซล่าเซลล์ OPTIMUS 200W/LED20W ใช้ LED 20W ให้ค่าความสว่างสูงสุด 2,000 ลูเมน มุมกระจายแสง 120 องศา แผงชนิด Monocrystalline 20W แบตเตอรี่ LiFePO4 15Ah ทำงานได้นานสุด 10-12 ชั่วโมงต่อคืน ค่า IP65 แสง Daylight 6500K และมีรีโมทควบคุม ใบสเปคระบุว่าเหมาะกับสวนและพื้นที่กลางแจ้ง
- เสาไฟแขนยึดผนัง POLE GARDEN LIGHT UFO SOLAR SPACE แขนเฉียงยาว 600 มม. ปลายแขน Ø75 มม. เป็นเหล็กพ่นสีดำ และมีน็อตยึดโคมมาให้
- SPY 12W โคมปักดิน มุมแสง 36 องศา มีแสง Daylight 6500K และ Warm White 3000K ใบสเปคระบุการใช้งานส่องสนามหญ้า สวนสาธารณะ และพื้นที่ภายนอกอาคาร
- SUNSHINE 1000W โคมไฟถนนโซล่าเซลล์ ใบสเปคระบุการใช้งานกับถนน สวนสาธารณะ และลานจอดรถ มีขากิ่งยึดโคมและรีโมทมาให้ในชุด ช่องสวมก้านโคม 63 มม.
ผลงานบนหน้าเว็บ ENRICH LIGHTING ที่ใช้ไฟโซล่าเซลล์ในพื้นที่ของหน่วยงาน คือวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี ราชบุรี ที่ติดโคมไฟถนนโซล่าเซลล์ SUNLIGHT 300W 16 โคม ที่ความสูง 4-6 เมตร
โคมปักดิน SPY 12W และเสาแขนยึดผนังสำหรับ SPACE อยู่ในหมวดเสาไฟ ส่วน SUNSHINE 1000W และรุ่นอื่นดูได้ในหมวดไฟโซล่าเซลล์
สวนที่มีทั้งทางเดิน ลานออกกำลังกาย และถนนภายใน สามารถส่งแปลนพื้นที่ให้ทีมวิศวกร ENRICH LIGHTING ช่วยวางตำแหน่งเสาและเลือกรุ่นให้เข้ากับแต่ละโซนได้ ดูขั้นตอนการทำงานได้ที่หน้าบริการออกแบบแสง ทีมงานให้คำปรึกษาฟรีและดูแลต่อถึงช่วงติดตั้ง ส่งข้อมูลโครงการได้ทาง LINE @enrichlighting
คำถามที่พบบ่อย (FAQ) เรื่องไฟสนามโซล่าเซลล์ในสวนสาธารณะ
ไฟสนามโซล่าเซลล์ในสวนสาธารณะควรใช้เสาสูงกี่เมตร
ทางเดินและทางวิ่งในสวนใช้เสาสูงราว 3-4 เมตร ตามคู่มือการเลือกเสาไฟบนเว็บ ENRICH LIGHTING ถนนภายในสวนและลานจอดรถใช้เสาสูงราว 6 เมตร คู่กับโคมไฟถนนโซล่าเซลล์อย่าง SUNSHINE 1000W
ทางเดินในสวนสาธารณะต้องสว่างกี่ลักซ์
คู่มือมาตรฐานงานไฟฟ้าสาธารณะของกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่นให้ค่าทางเท้าไว้ 7 ลักซ์ และสวนสาธารณะ 10 ลักซ์ ถ้าต้องการแยกระดับตามจำนวนคนใช้ อ้างอิงคลาส P ของมาตรฐาน EN 13201-2 ซึ่งเป็นแนวทางสากลได้ เช่น P2 ค่าเฉลี่ย 10 ลักซ์ ค่าต่ำสุด 2 ลักซ์
แบบเสาไฟสนามสำหรับสวนสาธารณะมีแบบไหนบ้าง
แบ่งตามจุดติดตั้งได้ 3 แบบ คือเสาตั้งพื้นที่สวมโคมไว้ที่ปลายเสา เสาแขนยึดผนังสำหรับทางเดินที่ชิดอาคาร และเสากิ่งสำหรับถนนภายในสวน ส่วนสนามหญ้าใช้โคมปักดินได้โดยไม่ต้องมีเสา ENRICH LIGHTING มีเสาไฟเหล็กตรงทรงกลมสูง 3 เมตร ทั้งแบบมาตรฐานและแบบมีฐานเติมน้ำ สำหรับติดสปอร์ตไลท์โซล่าเซลล์ OPTIMUS 200W/LED20W ส่องทางเดินและลาน มีเสาไฟถนนกิ่งเดี่ยวสำหรับถนนภายในสวน และมีโคมปักดิน SPY 12W ให้เลือกตามแบบเสาไฟสนามที่ใช้
ไฟสนามโซล่าเซลล์ควรตั้งห่างกันกี่เมตร
คิดจากความกว้างวงแสงบนพื้น = 2 x ความสูงเสา x tan(มุมกระจายแสง ÷ 2) สปอร์ตไลท์โซล่าเซลล์ OPTIMUS 200W/LED20W มีมุมกระจายแสง 120 องศา เสา 3 เมตรจึงตั้งห่างกันราว 10 เมตร และเสา 4 เมตรตั้งห่างกันราว 14 เมตร ถ้าต้องการให้แสงเสมอกันมากขึ้น ให้ตั้งเสาชิดกว่าระยะนี้
ไฟสนามโซล่าเซลล์ติดใต้ต้นไม้ได้ไหม
ควรตั้งให้แผงรับแดดได้เต็มตลอดช่วงกลางวัน เพราะแบตชาร์จจากแผงที่มากับตัวโคม ใบสเปคสปอร์ตไลท์โซล่าเซลล์ OPTIMUS 200W/LED20W ระบุเวลาชาร์จ 6-10 ชั่วโมง และมีสายไฟยาว 5 เมตร จึงวางแผงไว้ฝั่งที่โล่งแล้วติดโคมใต้ร่มไม้ได้ ส่วนทางเดินที่ร่มทั้งแนวให้ขยับเสาไปฝั่งที่โล่ง หรือติดโคมกับผนังอาคารฝั่งที่รับแดด
ไฟโซล่าเซลล์ยี่ห้อไหนดีสำหรับโครงการสวนสาธารณะ
ควรเลือกรุ่นที่ใบสเปคระบุการใช้งานในสวนสาธารณะ และมีตัวเลขครบสำหรับวางผังเสา ENRICH LIGHTING มี สปอร์ตไลท์โซล่าเซลล์ OPTIMUS 200W/LED20W ที่ให้ค่าความสว่างสูงสุด 2,000 ลูเมน มุมกระจายแสง 120 องศา ทำงานได้นานสุด 10-12 ชั่วโมงต่อคืน และ SUNSHINE 1000W ที่ให้ 6,000 ลูเมนสำหรับถนนภายในสวน ทั้ง 2 รุ่นมีค่า IP65 และมีทีมวิศวกรช่วยวางตำแหน่งเสาและเลือกรุ่นให้ฟรีก่อนสั่งของ
หากคุณกำลังวางแผนติดไฟสนามโซล่าเซลล์ในสวนสาธารณะของหน่วยงาน และต้องการความมั่นใจว่าความสูงเสา ระยะห่าง และรุ่นโคมที่เลือกจะให้แสงต่อเนื่องตลอดแนวทางเดิน ทีมงาน ENRICH LIGHTING พร้อมให้คำปรึกษาและช่วยออกแบบแสงสว่างโดยทีมวิศวกร ดูไฟโซล่าเซลล์และเสาไฟ หรือติดต่อทีมงานเพื่อ ขอคำปรึกษา
ขอคำปรึกษา
