โคมสปอร์ตไลท์กี่วัตต์ถึงจะพอสำหรับลานจอดรถ ลานหน้าโกดัง และหน้าโรงงาน คิดจากตัวเลข 3 ตัว คือขนาดพื้นที่ ค่าลักซ์ที่งานนั้นต้องได้ และความสูงที่ติดโคม ตามประกาศกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน ลานจอดรถภายนอกอาคารต้องได้ค่าเฉลี่ย 50 ลักซ์ ส่วนลานขนถ่ายสินค้าต้องได้ค่าเฉลี่ย 200 ลักซ์ เมื่อคิดด้วยค่าสมมติสำหรับประเมินเบื้องต้น ลานจอดรถ 1,500 ตารางเมตรใช้ COOLER+ 200W ราว 7 โคม ส่วนลานขนถ่ายหน้าโกดัง 300 ตารางเมตรใช้ N-BRICK 200W ราว 4 โคม บทความนี้มีตารางวัตต์ สูตรคำนวณจำนวนดวง เรื่อง IP66 และการเลือกมุมกระจายแสง
Key Highlight
- คำนวณวัตต์โคมสปอร์ตไลท์ จาก ขนาดพื้นที่ ค่าลักซ์ที่งานนั้นต้องได้ และความสูงที่ติดโคม โดยเริ่มคิดจากลูเมนรวม ไม่ได้เริ่มจากวัตต์ เพราะโคมวัตต์เท่ากันให้ลูเมนไม่เท่ากัน
- ประกาศกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2561 กำหนดลานจอดรถภายนอกอาคารไว้ที่ค่าเฉลี่ย 50 ลักซ์ ค่าต่ำสุด 25 ลักซ์ ส่วนลานขนถ่ายสินค้ากำหนดไว้ที่ค่าเฉลี่ย 200 ลักซ์ ค่าต่ำสุด 100 ลักซ์ ลานขนาดเท่ากันจึงใช้แสงต่างกันได้ถึง 4 เท่า
- จำนวนดวงคำนวณจาก จำนวนโคม = (พื้นที่ x ลักซ์เป้าหมาย) ÷ (ลูเมนต่อโคม x สัมประสิทธิ์การใช้แสง x ค่าบำรุงรักษา) เช่น ลานจอดรถ 1,500 ตารางเมตร ใช้โคม 20,000 ลูเมนราว 7 โคม และควรกระจายโคมรอบลานให้แสงส่องจากหลายทิศ เพื่อลดเงาหลังรถและกองสินค้า
- สปอร์ตไลท์ที่เปิดทุกคืนกลางแจ้ง ควรใช้งาน IP66 ซึ่งกันฝุ่นได้สนิทและกันน้ำที่ฉีดแรงได้รอบทิศ ส่วนลานที่อยู่ปลายสายไกลจากตู้ไฟ ควรดูระบบกันไฟกระชากบนใบสเปคประกอบด้วย
- เมื่อเลือกว่าสปอร์ตไลท์ LED ยี่ห้อไหนดีสำหรับใช้งาน outdoor ให้ดูมุมกระจายแสงให้เข้ากับตำแหน่งติดตั้ง โคมบนผนังหรือเสาเตี้ยใช้มุมกว้าง 120 องศา ส่วนโคมบนเสาสูงที่ต้องส่องไกลใช้มุมแคบลง เช่น 60 หรือ 30 องศา
ตารางวัตต์ตามพื้นที่คู่กับความสูง
คำถามว่าโคมสปอร์ตไลท์กี่วัตต์ ถึงจะพอ เริ่มตอบจากค่าลักซ์ของพื้นที่ ประกาศกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน เรื่องมาตรฐานความเข้มของแสงสว่าง พ.ศ. 2561 กำหนดลานจอดรถภายนอกอาคารไว้ที่ค่าเฉลี่ย 50 ลักซ์ ค่าต่ำสุด 25 ลักซ์ ส่วนคลังสินค้าและลานขนถ่ายสินค้ากำหนดไว้ที่ค่าเฉลี่ย 200 ลักซ์ ค่าต่ำสุด 100 ลักซ์ ลานขนาดเท่ากันจึงใช้แสงต่างกันได้ถึง 4 เท่าตามการใช้งาน
ตัวอย่างเช่น คลังสินค้าที่เริ่มให้รถบรรทุกเข้ารับของตอนกลางคืน ลานหน้าโกดังที่เคยใช้แค่กลางวันต้องมีไฟให้ยกของขึ้นรถ และลานจอดรถพนักงานก็ต้องเปิดไฟถึงเช้า ถ้าวัดลานขนถ่ายได้ 300 ตารางเมตร กับลานจอดรถ 1,500 ตารางเมตร ทั้ง 2 ลานจะใช้วัตต์และจำนวนโคมต่างกันตามตารางด้านล่าง
| พื้นที่และค่าเฉลี่ยตามประกาศ | ความสูงติดตั้ง | ลูเมนรวมที่ต้องใช้ | ตัวอย่างรุ่นและจำนวนโคม | วัตต์รวม |
| ลานจอดรถ 600 ตร.ม. (50 ลักซ์) | ราว 6 ม. บนผนังอาคาร | ราว 53,600 lm | COOLER+ 100W (10,000 lm) 6 โคม | 600 วัตต์ |
| ลานจอดรถ 1,500 ตร.ม. (50 ลักซ์) | ราว 8 ม. บนเสา | ราว 133,900 lm | COOLER+ 200W (20,000 lm) 7 โคม | 1,400 วัตต์ |
| ลานจอดรถ 3,000 ตร.ม. (50 ลักซ์) | ราว 10 ม. บนเสา | ราว 267,900 lm | N-BRICK 200W (31,000 lm) 9 โคม | 1,800 วัตต์ |
| ลานขนถ่ายหน้าโกดัง 300 ตร.ม. (200 ลักซ์) | ราว 8 ม. บนผนังอาคาร | ราว 107,100 lm | N-BRICK 200W (31,000 lm) 4 โคม | 800 วัตต์ |
| ลานขนถ่ายหน้าโกดัง 800 ตร.ม. (200 ลักซ์) | ราว 10-12 ม. บนเสา | ราว 285,700 lm | N-BRICK 400W (62,000 lm) 5 โคม | 2,000 วัตต์ |
ตารางนี้เป็นแนวทางสำหรับเลือกรุ่นมาตั้งต้น ค่าจริงต้องยืนยันด้วยผลจำลองแสง ลานจอดรถ 3,000 ตารางเมตรใหญ่กว่าลาน 600 ตารางเมตร 5 เท่า แต่ใช้โคมเพิ่มจาก 6 เป็น 9 โคม เพราะติดเสาสูงขึ้นจึงใช้โคมที่ลูเมนต่อดวงสูงกว่า ตารางเริ่มคิดจากลูเมนรวม ไม่ได้เริ่มจากวัตต์ เพราะโคมวัตต์เท่ากันให้ลูเมนไม่เท่ากัน เช่น N-BRICK 200W กับ COOLER+ 200W ในตาราง
คำนวณจำนวนโคมให้แสงทั่วถึง
สูตรที่ใช้คิดตารางข้างต้นคือ
จำนวนโคม = (พื้นที่ x ลักซ์เป้าหมาย) ÷ (ลูเมนต่อโคม x สัมประสิทธิ์การใช้แสง x ค่าบำรุงรักษา)
สัมประสิทธิ์การใช้แสงคือสัดส่วนของแสงที่ตกลงบนพื้นที่จริง งานกลางแจ้งไม่มีผนังกับเพดานช่วยสะท้อนแสง ค่านี้จึงขึ้นกับทิศที่หันโคมและมุมกระจายแสง ค่า 0.7 เป็นค่าสมมติที่ถือว่าหันโคมเข้าหาลานและเลือกมุมแสงพอดีกับพื้นที่ ส่วนค่าบำรุงรักษา (Maintenance Factor) เผื่อแสงที่ลดลงตามอายุใช้งานและฝุ่นที่เกาะหน้าโคม ค่าที่ใช้ออกแบบอยู่ราว 0.6-0.85 ขึ้นกับความสะอาดของพื้นที่และรอบดูแล
ตัวอย่างการแทนค่า ลานจอดรถ 1,500 ตารางเมตร 50 ลักซ์ ใช้ COOLER+ 200W (20,000 ลูเมน) จะได้ 1,500 x 50 ÷ (20,000 x 0.7 x 0.8) = 75,000 ÷ 11,200 = 6.7 ปัดขึ้นเป็น 7 โคม วัตต์รวม 1,400 วัตต์
คำตอบจากสูตรคือค่าเฉลี่ยของทั้งลาน ส่วนแสงทั่วถึงหรือไม่ดูจากค่าต่ำสุดตามประกาศ คือ 25 ลักซ์สำหรับลานจอดรถ และ 100 ลักซ์สำหรับลานขนถ่าย จุดที่ต้องดูเป็นพิเศษคือมุมลาน แนวกึ่งกลางระหว่างเสา และหลังรถหรือกองสินค้าที่บังแสง
เปลี่ยนรุ่นโคม จำนวนโคมก็เปลี่ยนตาม ลานจอดรถ 1,500 ตารางเมตรข้างต้น ถ้าใช้ N-BRICK 200W จะได้ 75,000 ÷ 17,360 = 4.3 ปัดขึ้นเป็น 5 โคม วัตต์รวมเหลือ 1,000 วัตต์ เพราะรุ่นนี้ให้ลูเมนต่อวัตต์สูงกว่า เมื่อได้จำนวนจากสูตรแล้ว ให้วางตำแหน่งตามหลักนี้
- กระจายโคมรอบลานแล้วส่องเข้าหากลางลานจากหลายทิศ แสงที่มาจากหลายด้านช่วยลดเงาหลังรถและกองสินค้า
- เว้นระยะให้ลำแสงของโคมที่อยู่ติดกันเหลื่อมกันบนพื้น แนวกึ่งกลางระหว่างเสาจะได้แสงจากทั้ง 2 ฝั่ง
- จุดที่คนทำงานจริง เช่น หน้าประตูโกดังและท้ายรถบรรทุก ควรอยู่ในแนวลำแสงหลักของโคมอย่างน้อย 1 ดวง
IP66 และความทนสำหรับใช้ทุกคืน
สปอร์ตไลท์ที่ลานจอดรถและลานหน้าโกดังเปิดทุกคืนและอยู่กลางแจ้งตลอดปี ค่าบนใบสเปคที่ควรระบุคือค่า IP ระบบกันไฟกระชาก ช่วงอุณหภูมิใช้งาน และอายุการใช้งาน อย่างเช่น ใบสเปคของ N-BRICK ระบุอุณหภูมิใช้งาน -40 ถึง 50 องศาเซลเซียส และอายุการใช้งาน 50,000 ชั่วโมง
ค่า IP เลขหลักแรกเป็นระดับกันฝุ่น เลขหลักหลังเป็นระดับกันน้ำ IP66 หมายถึงกันฝุ่นได้สนิท และกันน้ำที่ฉีดแรงเข้าหาตัวโคมได้รอบทิศ ระดับกันน้ำสูงกว่า IP65 อยู่ 1 ขั้น ลานที่โดนฝนสาดเต็มที่ ลานที่ฉีดน้ำล้างพื้น หรือมีฝุ่นจากรถบรรทุกเข้าออกทั้งวัน จึงเหมาะกับโคม IP66 สปอร์ตไลท์ ENRICH LIGHTING ที่ใบสเปคระบุ IP66 ได้แก่ COOLER+ 50W ถึง 200W, ECO FIT 300W และ 400W, N-BRICK 200W ถึง 600W และ FLOODPRO 600W
โคมกลางแจ้งเดินสายไฟยาวจากตู้ควบคุม จึงมีโอกาสรับแรงดันกระชากจากฟ้าผ่าและการสับสวิตช์ในระบบไฟฟ้า ลานที่อยู่ปลายสายไกลจากตู้ไฟหรือเป็นพื้นที่โล่งจึงควรดูค่ากันไฟกระชากประกอบด้วย FLOODPRO 600W มีระบบกันไฟกระชาก 2 ชั้น คือ Internal Surge 6kV และ External Surge 10kV และควรติดตั้งสายดินทุกครั้ง ส่วน N-BRICK 600W รุ่น 10kV ใช้ชุดขับหลอดจาก MEAN WELL และรับประกัน 3 ปี
เลือกมุมกระจายแสงให้ตรงหน้าลาน
มุมกว้างแผ่แสงคลุมพื้นที่ใกล้โคม มุมแคบรวมแสงให้พุ่งไปได้ไกล ถ้ามุมแสงพอดีกับลาน แสงส่วนใหญ่จะตกในพื้นที่ที่ต้องการ ผลจริงจึงใกล้กับค่าที่ตั้งไว้ในสูตร
โคมที่ยึดผนังอาคารหรือติดเสาไม่สูงเพื่อส่องลานติดตัวอาคาร ใช้มุมกว้าง 120 องศาได้ แสงจะแผ่คลุมพื้นที่หน้าอาคารได้ทั้งแนว รุ่นที่เข้ากับงานนี้คือ COOLER+, ECO FIT และ FLOODPRO ซึ่งใบสเปคระบุมุมกระจายแสง 120 องศา
โคมบนเสาสูงที่ต้องส่องไปถึงกลางลานหรือฝั่งไกล ใช้มุมแคบลงตามระยะที่ต้องส่อง N-BRICK มีเลนส์ให้เลือก 30, 60 และ 90 องศา ลานเดียวกันจึงผสมหลายมุมได้ เช่น โคมที่ส่องพื้นที่รอบเสาใช้ 90 องศา โคมที่ส่องไปฝั่งไกลใช้ 60 หรือ 30 องศา ไม่ว่าใช้มุมไหน ให้หันโคมเข้าหาลานและก้มหน้าโคมลงพื้นที่ใช้งาน แสงจะตกอยู่ในลาน ลดแสงที่เลยไปถึงถนนหน้าโรงงานและแสงที่เข้าตาคนขับรถ
| รุ่น | ลูเมน | มุมกระจายแสง | ค่า IP | สีแสง |
| COOLER+ 100W | 10,000 lm | 120 องศา | IP66 | 3000K / 6500K |
| COOLER+ 200W | 20,000 lm | 120 องศา | IP66 | 3000K / 6500K |
| ECO FIT 400W | 40,000 lm | 120 องศา | IP66 | 3000K / 6500K |
| N-BRICK 200W | 31,000 lm | 30 / 60 / 90 องศา | IP66 | 6500K |
| N-BRICK 400W | 62,000 lm | 30 / 60 / 90 องศา | IP66 | 6500K |
| FLOODPRO 600W | 60,000 lm | 120 องศา | IP66 | 3000K / 6500K |
- COOLER+ 100W และ 200W ใช้ได้ทั้งภายในและภายนอกอาคาร เช่น โรงงานและสนามกีฬา
- ECO FIT 300W และ 400W เหมาะกับการติดตั้งภายนอก เช่น ลานจอดรถ สนามกีฬา และบริเวณอาคาร
- N-BRICK 200W ถึง 600W ใช้งานกับงานสนามกีฬา ลานจอดรถ และพื้นที่กลางแจ้ง
- FLOODPRO 600W ใช้งานภายนอกอาคาร เช่น ลานจอดรถ สนามกีฬา และโกดังขนาดใหญ่
ลานจอดรถที่ติดโคมบนผนังอาคาร ใช้ COOLER+ 100W เป็นรุ่นตั้งต้นได้ ส่วนลานรอบโกดังขนาดใหญ่ดู FLOODPRO 600W รุ่นอื่นทั้งหมดดูได้ในหมวดสปอร์ตไลท์ของ ENRICH LIGHTING
ตำแหน่งเสา มุมก้มของโคม และมุมเลนส์ที่ลงตัว ควรยืนยันด้วยผลจำลองก่อนสั่งของ ทีมวิศวกรของ ENRICH LIGHTING มีบริการออกแบบแสงด้วยโปรแกรม DIALux evo ลิขสิทธิ์แท้ให้ฟรี ส่งผังลาน ความสูงที่จะติดโคม และลักษณะการใช้งานมาให้ทีมงาน ผลจำลองจะแสดงค่าเฉลี่ยและค่าต่ำสุดของลักซ์ให้เทียบกับประกาศ พร้อมภาพจำลอง 3 มิติให้ปรับแก้ก่อนติดตั้ง
คำถามที่พบบ่อย (FAQ) เรื่องวัตต์และจำนวนสปอร์ตไลท์สำหรับลานจอดและโกดัง
ลานจอดรถ 1,000 ตารางเมตร ต้องใช้สปอร์ตไลท์กี่ดวง
ลานจอดรถภายนอกอาคารต้องได้ค่าเฉลี่ย 50 ลักซ์ ถ้าใช้ COOLER+ 200W (20,000 ลูเมน) และค่าสมมติชุดเดียวกับในบทความ จะได้ 1,000 x 50 ÷ (20,000 x 0.7 x 0.8) = 4.5 ปัดขึ้นเป็น 5 โคม วัตต์รวม 1,000 วัตต์ จำนวนจริงขึ้นกับความสูงเสาและจุดที่ตั้งเสาได้
โคมสปอร์ตไลท์กี่วัตต์ถึงจะพอสำหรับลานขนถ่ายหน้าโกดัง
ลานขนถ่ายสินค้าต้องได้ค่าเฉลี่ย 200 ลักซ์ เมื่อคิดด้วยค่าสมมติสำหรับประเมินเบื้องต้น ลาน 300 ตารางเมตรใช้ N-BRICK 200W ที่ให้ 31,000 ลูเมน 4 โคม รวม 800 วัตต์ ส่วนลาน 800 ตารางเมตรที่ติดโคมบนเสาสูงราว 10-12 เมตร ใช้ N-BRICK 400W 5 โคม
ลานจอดรถต้องสว่างกี่ลักซ์
ตามประกาศกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2561 กำหนดลานจอดรถภายนอกอาคารไว้ที่ค่าเฉลี่ย 50 ลักซ์ และค่าต่ำสุด 25 ลักซ์ ถ้าลานเดียวกันมีโซนขนถ่ายสินค้า ให้คิดโซนนั้นแยกที่ค่าเฉลี่ย 200 ลักซ์ ค่าต่ำสุด 100 ลักซ์
สปอร์ตไลท์ IP65 กับ IP66 ต่างกันยังไง
ทั้ง 2 ค่ากันฝุ่นได้สนิทเท่ากัน ต่างกันที่ระดับกันน้ำ IP65 กันน้ำที่ฉีดเข้าหาตัวโคมได้ ส่วน IP66 กันน้ำที่ฉีดแรงกว่าได้ อย่างเช่น สปอร์ตไลท์ COOLER+, ECO FIT, N-BRICK และ FLOODPRO ของ ENRICH LIGHTING ระบุค่า IP66 ตามใบสเปค
ติดสปอร์ตไลท์ดวงใหญ่จำนวนน้อย หรือดวงเล็กหลายดวงดีกว่า
ขึ้นกับความสูงที่ติดโคมและสิ่งที่บังแสงในลาน โคมดวงใหญ่บนเสาสูงใช้จำนวนโคมและจุดเดินสายน้อยกว่า ส่วนโคมดวงเล็กหลายดวงส่องได้จากหลายทิศ ช่วยให้ค่าต่ำสุดถึงเกณฑ์ง่ายขึ้นในลานที่มีรถหรือกองสินค้าบังแสง
สปอร์ตไลท์ LED ยี่ห้อไหนดีสำหรับใช้งาน outdoor อย่างลานจอดรถและลานหน้าโกดัง
เริ่มจากค่าลักซ์ของพื้นที่ ลานจอดรถภายนอกอาคารต้องได้ค่าเฉลี่ย 50 ลักซ์ และลานขนถ่ายสินค้าหน้าโกดังต้องได้ 200 ลักซ์ จากนั้นคำนวณว่าโคมสปอร์ตไลท์กี่วัตต์และกี่ดวงถึงจะพอ แล้วเทียบใบสเปคของแต่ละยี่ห้อใน 4 เรื่อง คือลูเมนต่อโคม มุมแสงที่เข้ากับความสูงติดตั้ง ค่า IP66 สำหรับลานที่โดนฝนและฝุ่น และระบบกันไฟกระชากสำหรับลานที่อยู่ไกลจากตู้ไฟ ที่ ENRICH LIGHTING มีสินค้ารุ่น N-BRICK 200W ที่ให้ 31,000 ลูเมน มีเลนส์ 30, 60 และ 90 องศาให้เลือก ค่า IP66 ส่วน FLOODPRO 600W ให้ 60,000 ลูเมน ค่า IP66 กันไฟกระชาก 2 ชั้น และใบสเปคระบุการใช้งานสำหรับลานจอดรถและโกดังขนาดใหญ่ พร้อมทีมวิศวกรที่จำลองแสงด้วย DIALux evo ให้ฟรีก่อนสั่งโคม
หากคุณกำลังวางแผนติดสปอร์ตไลท์ที่ลานจอดรถ ลานหน้าโกดัง หรือหน้าโรงงาน และต้องการความมั่นใจว่าวัตต์กับจำนวนโคมที่เลือกจะได้ค่าลักซ์ตามประกาศ ทีมงาน ENRICH LIGHTING พร้อมให้คำปรึกษาและช่วยออกแบบแสงสว่างโดยทีมวิศวกร ดูหมวดสปอร์ตไลท์ หรือติดต่อทีมงานเพื่อ ขอคำปรึกษา
ขอคำปรึกษา

